Ísland hrunið mest allra ríkja í PISA
Frétt mbl.is um nýjar PISA-niðurstöður OECD byggir á birtri samantekt stofnunarinnar og tíundar stigaþróun Íslands í þremur kjarnagreinum með ítarlegum tölum og nokkrum aðferðafræðilegum fyrirvörum. Heimildin er nafngreind og sannreynanleg, en engin viðbrögð frá menntamálaráðuneyti, skólasamfélagi eða nafngreindum sérfræðingum fylgja.
Talnavinnan er sterkasti hluti fréttarinnar. Blaðamaðurinn les samantekt OECD sjálfur, brýtur þróunina niður eftir greinum og tímabilum og gerir tvo fyrirvara sem oft vantar í PISA-umfjöllun: að breytingin í náttúruvísindum frá 2022 sé ekki tölfræðilega marktæk og að 10,4% norskra nemenda hafi verið útilokuð frá þátttöku. Sömuleiðis er tekið fram að samanburðargrunnurinn stækkar þegar ríki utan OECD eru talin með. Þetta er meiri aðferðafræðileg varkárni en venja er.
Veikasti hlekkurinn er ein setning: „Sérfræðingar sem mbl.is hefur rætt við undanfarin ár“ hafi bent á að lítið sem ekkert hafi verið gert. Þar er komin efnislega umdeild fullyrðing um stjórnvaldsaðgerðir, borin fram án nafns, tilvitnunar eða tímasetningar. Lesandinn getur ekki sannreynt hana og enginn fær að svara henni.
Þá vantar viðbrögð. Á útgáfudegi er skiljanlegt að ráðuneyti og skólasamfélag séu ekki komin á blað, en fréttin sjálf gefur enga vísbendingu um að eftir þeim hafi verið leitað. Orðalagið „hrunið“ og framsetningin á langtímaþróuninni eru réttlætanleg af tölunum, en greinin fer stundum úr skýringu í dómsuppkvaðningu án þess að merkja skilin.
