vb.is
2026-06-07 09:17
Samkeppniseftirlitið með kastljósið á bönkunum
Ritstjórnarpistill í Viðskiptablaðinu fjallar um áform Samkeppniseftirlitsins um að fylgjast með norskri úttekt á bönkum og tengir það við íslenskan bankamarkað. Pistillinn byggir á fáum heimildum og hneigist greinilega að hagsmunum bankakerfisins.
Einkunn Vitans: 5/10
Mat Vitans
Ritstjórnarpistill Viðskiptablaðsins ver bankana gegn Samkeppniseftirlitinu með grunnrökum og gögnum frá hagsmunasamtökum greinarinnar, án þess að takast á við kjarnaatriðið.
Gagnrýni Vitans
Greinin er merkt sem ritstjórnardálkur („Huginn og Muninn") og því eðlilegt að meta hana út frá rökfærslu og hugrænum heiðarleika fremur en jafnvægi heimilda. Rökin eru þó frekar grunn. Meginfullyrðingin er sú að vaxtamunur sé sveiflukenndur og tengist stýrivaxtaþróun, sem er almennt rétt, en engin tilraun er gerð til að skoða hvort hagræðing bankanna hefði átt að skila sér í lægri vaxtamun þrátt fyrir vaxtahækkun; þetta er einmitt kjarninn í gagnrýni Páls Gunnars og hún er vísað frá án efnislegra raka. Tilvísun í könnun Samtaka fyrirtækja í fjármálaþjónustu um mikinn hreyfanleika viðskiptavina er gagnleg en kemur frá hagsmunasamtökum greinarinnar sjálfrar, og sú staðreynd er hvorki nefnd né sett í samhengi. Enn fremur er tónninn á köflum kaldhæðnislega afvæpnandi: opnunarsetningin um „skjálfandi bankastjóra" og hluthafa er meira en lítið skopleg, en réttlætir ekki efnislega afgreiðslu málsins. Pistillinn hefði styrkst verulega ef höfundurinn hefði borið saman vaxtamuninn á Íslandi og á samanburðarlöndum eða sýnt gögn um tengsl stýrivaxta og vaxtamunar frekar en að setja fram fullyrðingar sem almennar sannanir. Sem skoðanapistill er þetta léttmetið verk sem segir lesandanum hvað hann á að hugsa án þess að sýna honum hvers vegna.