heimildin.is
2026-05-04 14:20
Efnahagslífið: Stöðnun til 2028?
Skoðanagrein Stefáns Ólafssonar, prófessors emeritus við HÍ og sérfræðings hjá Eflingu, þar sem hann gagnrýnir hávaxtastefnu Seðlabankans og hvetur ríkisstjórnina til beinnar íhlutunar í hagkerfið. Greinin vísar í hagspá greiningardeildar Landsbankans og tillögur Eflingar, en er í eðli sínu pólitísk röksemdarfærsla frekar en fréttaflutningur.
Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem ritstjórnarefni en er í raun skoðanagrein þar sem höfundur kynnir sig sjálfur sem sérfræðing hjá Eflingu, samtökum sem hann vitnar jafnframt í sem heimild fyrir tillögum um leigubremsu. Þetta tvöfalda hlutverk er réttilega upplýst í lok greinarinnar, en lesandinn þarf að vega og meta hvort röksemdarfærslan endurspegli faglega greiningu eða hagsmunagæslu. Hvað efnislega röksemdarfærslu varðar styðst höfundur við hagspá greiningardeildar Landsbankans, sem er nafngreind og sannreynanleg heimild; hann setur hana í samhengi við fólksfjöldaspá Hagstofunnar og dregur ályktun um neikvæðan hagvöxt á mann. Þessi röksemdakeðja er skýr og rekjanleg. Á hinn bóginn er greinin einstrengingsleg í greiningu sinni: engin andmæli eða önnur sjónarmið fá rými, hvort sem er frá Seðlabankanum sjálfum, öðrum hagfræðingum eða forsvarsmönnum ríkisstjórnarinnar. Í skoðanagrein er slíkt ekki endilega áskilið, en röksemdarfærslan hefði orðið sannfærandi hef höfundur a.m.k. viðurkennt helstu mótbárur gegn tillögum sínum, til dæmis hvers vegna Seðlabankinn telur vaxtahækkanir nauðsynlegar eða hvað geti farið úrskeiðis við beinar verðstýringar. Tilvísunin í „anda hagstjórnarstefnu Keynes lávarðar" er fremur almenn yfirlýsing en rökfærð greining, og í einni setningu er bæði vísað til fyrri greina höfundarins og tillagna Eflingar án þess að efni þeirra sé útskýrt nema yfirborðslega. Í heildina er þetta heiðarleg en einhliða röksemdarfærsla þar sem gagnsæi um hagsmuni höfundar er til fyrirmyndar, en gagnrýnin skorti dýpt í meðferð mótbára.