Þögnin rofin um þjóðar­tekjurnar

Greinin er birt undir skoðanamerki Vísis, og það er rétt að byrja á því sem hún gerir vel: höfundur er nafngreindur, ferill hans tilgreindur, heimildin er tiltekin (gagnagrunnur Alþjóðabankans) og aðgreiningin á milli vergrar landsframleiðslu og vergra þjóðartekna er sett fram af nákvæmni sem sjaldan sést í kosningaumræðu. Írlandsdæmið er vel valið og röksemdin um að þjóðartekjur séu viðeigandi mælikvarði í ESB-samhengi, vegna þess að framlög aðildarríkja miðast að hluta við þær, er málefnaleg og sannreynanleg.

Það sem heldur ekki er ályktunarkeðjan. Fyrirsögnin og upphafið byggja á fullyrðingu um að ráðamenn og hagfræðingar hafi „þagað“ um þjóðartekjur, en ekkert dæmi er nefnt: engin tilvitnun, engin nafngreind ummæli, ekkert sem lesandi getur skoðað. Þá eru tölurnar í nafnvirði bandaríkjadala án nokkurrar umræðu um kaupmáttarjöfnuð, sem er einmitt sá fyrirvari sem skiptir máli þegar hátt verðlag og sterkt gengi lyfta íslenskum tölum. Samanburður við meðaltal 27 ríkja er líka hagstæðari en samanburður við Danmörku, Holland, Svíþjóð eða Írland hefði verið.

Alvarlegasta hnökrinn er þó rökleg: af háum þjóðartekjum er dregin sú niðurstaða að „við séum greinilega að gera eitthvað rétt“ í peningamálum, þótt engin tilraun sé gerð til að greina hvað skýrir tekjurnar, hvort það séu sjávarútvegur, orka, ferðaþjónusta eða smæð þjóðarinnar. Höfundur telur upp Lúxemborg í þriðja sæti en lætur ógert að nefna að landið notar evru, sem gengur þvert á þá framsetningu að örmynt sé forsenda árangursins. Gæsalappir um „örmynt“ og „okurvexti“ vísa til andstæðinga sem eru hvergi nafngreindir.

Niðurstaða: talnavinnan er heiðarleg og heimildin sannreynanleg, en ályktunin er of stór fyrir gögnin og hún er varin með því að skauta framhjá augljósum fyrirvörum. Það dregur greinina niður í meðallag.