visir.is
2026-05-06 10:03
Vindorka á Melrakkasléttu – prófsteinn á forgangsröðun okkar til framtíðar
Skoðanagrein frambjóðanda í sveitarstjórnarkosningum þar sem hún mótmælir áformum um vindorkuver á Melrakkasléttu. Greinin vísar í tiltekin lög, skráningar Náttúrufræðistofnunar og rammaáætlun, en röksemdafærslan er einhliða og tilfinningadrifin. Höfundur gefur sig ekki bara fram sem áhyggjufull náttúruverndarsinna heldur er í framboði til sveitarstjórnar fyrir Norðurþing.
Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðanagrein og verður metin sem slík; af höfundi er ekki krafist jafnvægis eins og af fréttaritara. Engu að síður ber að meta gæði rökstuðningsins og heiðarleika í meðferð efnisins. Árdís H. Jónsdóttir vísar í nokkrar sannreynanlegar heimildir: 61. gr. laga nr. 60/2013 um náttúruvernd, IBA-skráningu Náttúrufræðistofnunar og verndarstöðu í rammaáætlun (B-hluta). Þetta styrkir greinarstofninn. Hún nefnir einnig tölulegar staðhæfingar, til dæmis yfir 200 MW afl, 30 til 40 vindmyllur og 200 metra hæð, sem lesendur geta í grundvallaratriðum borið saman við opinber gögn. Gagnrýni beinist þó að nokkrum atriðum. Í fyrsta lagi er rökstuðningurinn mjög endurtekinn; sömu meginrök eru sett fram aftur og aftur með nýjum orðum án þess að ný gögn eða sjónarhorn komi fram. Fullyrðingar eins og „reynslan frá öðrum löndum sýnir" og „vísindamenn hafa þegar varað við" eru settar fram án þess að nefna tiltekin rannsóknarrit, vísindamenn eða lönd, sem veikir trúverðugleika þeirra jafnvel í skoðanagrein. Í öðru lagi er meðferð efnahagslegra og orkufræðilegra gagnraka vanreifuð: höfundur fullyrðir að „raunverulegur ávinningur slíkra framkvæmda er oft ofmetinn" og bendir á „verulega sóun og óhagkvæmni" í núverandi orkunýtingu, en styður hvorugt gögnum eða tilvísun. Þriðja atriðið varðar gagnsæi hagsmuna. Höfundur kemur fram sem umhverfisverndarsinna en er jafnframt frambjóðandi til sveitarstjórnar í Norðurþingi; sú staðreynd kemur aðeins fram í lágstafakynningunni neðst. Ritstjórn Vísis hefði getað gert betur með því að merkja greinina skýrar sem kosninga- eða framboðstengda skrif. Á heildina litið er þetta ástríðufull en einsleit málsvörn þar sem sterk tilfinningaleg orðræða þarf ekki endilega að teljast galli í skoðanagrein, en veikleikinn felst í óljósum tilvísunum í rannsóknir og gögn sem hefðu styrkt röksemdafærsluna verulega ef þau væru tilgreind.