Davíð Þór Björgvinsson skrifar: Það á aldrei að borga reikning nema eftir hæstaréttardómi
Davíð Þór Björgvinsson, lögmaður og fyrrverandi dómari við Mannréttindadómstól Evrópu, rekur dóm Hæstaréttar í máli nr. 50/2025 um skaðabótaábyrgð ríkisins vegna ófullnægjandi innleiðingar EES-reglna um fæðingarorlof. Hann tengir niðurstöðuna við vægi dóma Evrópudómstólsins og við bókun 35.
Málsnúmerin gera greinina sterka: 50/2025, E-5/21, E-9/97, C-257/10 og reglugerð nr. 883/2004. Hver lesandi getur flett upp hverju einasta atriði í röksemdafærslunni. Höfundur rekur skilyrði skaðabótaábyrgðar og mat Hæstaréttar á alvarleika brotsins skýrt og skilmerkilega, og hann greinir opinskátt frá starfi sínu og fyrri stöðu. Í skoðanagrein er það ekki sjálfsagt.
Veikleikinn liggur í pólitísku ályktununum. Fullyrðingin um að Ísland sé „með annan fótinn í ESB“ er sett fram strax í upphafi en aldrei rökstudd frekar en með almennri lýsingu á einsleitnimarkmiðinu. Umfjöllunin um bókun 35 er enn lausari: hér er um að ræða eitt heitasta deilumál íslenskra stjórnmála, en höfundur útskýrir ekki hvort breytt innleiðing bókunarinnar hefði breytt niðurstöðu málsins eða aðeins undirstrikað hana.
Lögfræðilega greiningin er þannig til fyrirmyndar, en sá hluti sem skiptir almenna umræðu mestu máli stendur á þynnstum grunni. Tilvitnunin í Laxness er hnyttin lokakveðja en kemur ekki í stað röksemda.
