Hnífjafnt í síðustu könnuninni
Stutt frétt um síðustu Maskínukönnun fyrir þjóðaratkvæðagreiðsluna, með nafngreindum framkvæmanda, úrtaksstærð, dagsetningu og bakgrunnsgreiningu eftir kyni, aldri og landshluta. Grunnupplýsingarnar eru til staðar og sannreynanlegar, en aðferðafræðin er óútskýrð og talnaframsetningin ekki að öllu leyti sjálfri sér samkvæm.
Það sem fréttin gerir rétt: hún nefnir framkvæmandann (Maskína), gefur upp úrtaksstærð (3.274), tímasetningu („fór fram í dag“), aldursviðmið svarenda og brýtur niðurstöðurnar niður eftir kyni, aldri og höfuðborgarsvæði á móti landsbyggð. Lesandi getur í grundvallaratriðum flett könnuninni upp og sannreynt tölurnar. Þetta er meira en lágmarkið í hraðfrétt um skoðanakönnun.
Aðferðafræðin er hins vegar ósýnileg. Fullyrt er að munurinn sé „innan vikmarka“ án þess að vikmörkin séu nefnd, sem er einmitt talan sem gefur setningunni innihald. Ekkert kemur fram um hvernig könnunin var framkvæmd, hvort um netpanel var að ræða, hvort svör voru vigtuð eftir lýðfræði, hvert svarhlutfallið var, né hver lét gera könnunina. Þá stemma tölurnar ekki alveg: 1.523 já, 1.500 nei, 170 óákveðin og 82 sem vildu ekki svara gera 3.275, ekki 3.274. Smávægilegt, en í frétt sem er nánast eingöngu tölur á það að standast.
Síðasta setningin, „Munurinn milli hópanna er þó að öðru leyti fremur lítill“, kemur beint í kjölfar 15,5 prósentustiga munar milli höfuðborgarsvæðis og landsbyggðar og skilur lesandann eftir í óvissu um hvað sé átt við. Framsetningin er að öðru leyti hlutlaus; engin túlkun á niðurstöðunum er sett fram sem staðreynd. Nothæf en þunn talnafrétt sem hefði orðið verulega betri með einni línu um aðferð og vikmörk.
