visir.is
2026-05-28 11:30
Kolbrún Áslaug Baldursdóttir, Þorgerður Katrín, o.fl.: Popúlismi og skautun í íslenskum stjórnmálum
Skoðanagrein eftir Hjörvar Sigurðsson þar sem hann ákærir popúlískan málflutning þingmanna ríkisstjórnarflokkanna, einkum Flokks Fólksins, Viðreisnar og Samfylkingarinnar. Höfundur skilgreinir popúlisma og heldur því fram að þessi orðræða grafi undan málefnalegri umræðu og lýðræði. Greinin er birt sem skoðanagrein á Vísi.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Skoðanagrein gegn popúlisma ríkisstjórnarflokka. Skýr röksemd en dæmin eru of stuðlaus og tilvitnarnir óbeinar.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt undir merkinu „Skoðun" og ber að meta hana sem slíka. Kjarnaþesið er skýr: höfundur telur ríkisstjórnarsinna beita popúlískri orðræðu sem útilokar lögmæta andstöðu. Röksemdafærslan er skipulögð og samkvæm; höfundur skilgreinir hvað hann á við með popúlisma og beitir skilgreiningunni á tiltekin dæmi. Hins vegar er vitnaður efniviður mjög þunnur. Höfundur vísar í skoðanagrein Kolbrúnar Áslaugar sem birtist daginn áður, en tilvitnarnir í hana eru óbeinar og lauslegar, settar fram með gæsalapparmynstri án þess að lesandi geti sannreynt hvort útdrátturinn sé sanngjarn. Þótt höfundur nefni „uppstilltu einræður" Þorgerðar Katrínar á samfélagsmiðlum, er engin tilvitnun eða dagsetning nefnd sem myndi staðfesta mynstrið. Fullyrðingin um 39,3% kjósenda í síðustu kosningum er sannreynanleg en vantar samhengi: ekki kemur fram hvaða flokkar eru taldir með eða hvort talan vísar í atkvæðahlutfall einstakra flokka eða samtölu.
Af öðrum augljósum veikleikum má nefna að höfundur ákærir andstæðinga sína fyrir að afvopna gagnrýni með persónulegri aðför, en beitir sjálfur sterkum ásökunum án nægilegs efnislegs stoðs. Til dæmis er fullyrðingin um að Flokkur Fólksins sé „popúlískur í heild" hástemmd yfirlýsing sem hefði þurft betri rökstuðning en almenn staðhæfing. Engin vísindaleg eða fræðileg heimild um popúlisma er nefnd til grundvallar. Sem skoðanagrein er þetta ásættanlegt, en rökin væru mun sannfærandi ef tilvitnunum og dæmum væri úr garði gert. Höfundur kynnir sig sem „talsmann frjálslyndis" og er greinilega fjarlægur ríkisstjórnarflokkum, sem lesandi getur tekið tillit til.