visir.is
2026-08-10 14:32
Heilsuspillandi aðbúnaður fanga er dýrt stjórnunarlegt fúsk
Skoðanagrein hæstaréttarlögmanns um ófullnægjandi ástand íslenska fangelsiskerfisins, þar sem höfundur heldur fram að vanræksla stjórnvalda hafi leitt til heilsuspillandi aðbúnaðar, undirmönnunar og nánast engrar sálfræðiþjónustu. Greinin vísar í stjórnsýsluúttekt Ríkisendurskoðunar og tilgreinir töluleg gögn um stöðugildi sálfræðinga hjá Fangelsismálastofnun.
Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Vel skrifuð skoðanagrein lögmanns um fangelsiskerfið, studd tilvísun í Ríkisendurskoðun, en hefði hagnast á fleiri sannreynanlegum heimildum.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðanagrein og er metin á þeim forsendum. Höfundur kynnir sig sem hæstaréttarlögmann sem mætir reglulega í fangelsin, og sú reynsla gefur málflutningnum trúverðugleika sem persónulega sjónarmiðið. Styrkasti punkturinn er tilvísunin í stjórnsýsluúttekt Ríkisendurskoðunar og tilteknar tölur um stöðugildi sálfræðinga; þetta eru sannreynanlegar fullyrðingar sem lesandi getur staðreynt. Veikleikinn felst í því að nokkrar aðrar staðhæfingar, til dæmis um myglu og loftgæði á Litla-Hrauni eða vaxandi ofbeldi innan veggjanna, eru settar fram án nánari tilvísunar í opinber gögn eða skýrslur. Þær kunna að eiga sér stoð í reynslu höfundar, en rökstuðningurinn hefði orðið sannfærandi ef fleiri sannreynanlegar heimildir hefðu verið dregnar inn. Heildarröksemdafærslan er skýr og innbyrðis samkvæm: höfundur greinir vandann, veltir upp orsökum og bendir á lausnir sem byggjast á endurhæfingu fremur en þyngri refsingum. Það er réttmætt sjónarmið, vel sett fram, þótt greinin hefði hagnast á því að viðurkenna að gagnrýnendur endurhæfingarstefnu hafi einnig rök. Sem skoðanagrein stenst hún þó vel.
