Hvað varð um lýðræðið?
Skoðanapistill sem svarar grein Maríu Rutar Kristinsdóttur í DV og styðst við gagnrýni Hans Magnusar Enzensbergers á lýðræðishalla Evrópusambandsins. Tölur um niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslunnar eru skýrar og heimildir nafngreindar, en samanburður við eldri þjóðaratkvæðagreiðslur er valinn til að styrkja niðurstöðuna fremur en að skýra hana.
Fyrst um merkinguna: pistillinn er birtur sem ritstjórnarefni en undirritaður af nafngreindum höfundi með starfsheiti í lokin. Lesandinn fær ekki skýrt svar við því hvort þetta sé afstaða miðilsins eða framlag utanaðkomandi greinarhöfundar, og starfsheitið eitt segir lítið um pólitíska þátttöku höfundar. Slík óskýrleiki er ritstjórnarval, ekki smáatriði.
Röksemdafærslan sjálf er heiðarlegri en oft gerist. Höfundur vitnar til greinar Maríu Rutar með titli og birtingarstað, endursegir röksemd hennar ásamt fyrirvara hennar sjálfrar, og bók Enzensbergers er nefnd með nafni. Sérstaklega ber að nefna að gagnrök eru viðurkennd: að ESB sé ekki ríki, að aðildarríkin taki þátt í ákvörðunum og að Evrópuþingið hafi lýðræðislegt umboð.
Tveir gallar draga niður. Spegilröksemdin, að skoðanir erlendra fylgjenda aðildar hljóti að segja eitthvað um já-kjósendur, er sett fram en aldrei framkvæmd; enginn er nafngreindur og röksemdin hangir í lausu lofti. Samanburðurinn við Svíþjóð 1994 og Maastricht 1992 er auk þess ekki sambærilegur: að hefja viðræður er annað en að samþykkja aðild, og prósentumunur milli ólíkra spurninga í ólíkum löndum styður ekki þá framsetningu að niðurstaðan hafi verið „skýr“.
