visir.is
2026-04-14 09:31
Vilja að skattahvatar fyrir tækni- og hugverkaiðnað verði festir í sessi
Greinin fjallar um nýja greiningu Samtaka iðnaðarins á stöðu tækni- og hugverkaiðnaðar á Íslandi. Hún miðlar tölfræði um verðmætasköpun, útflutningstekjur, fjárfestingar í rannsóknum og þróun og skattspor greinarinnar. Kjarni málsins er krafa SI um að skattahvatar vegna rannsókna og þróunar verði festir í sessi.
Einkunn Vitans: 5/10
Gagnrýni Vitans
Aðalveikleiki þessarar greinar er sá að hún er nánast eingöngu endursögn á greiningu eins hagsmunasamtaka, Samtaka iðnaðarins, án þess að nokkur óháð rödd fái að koma að. Engin gagnrýnin sjónarhorn koma fram: hvorki frá hagfræðingum, fjármálaráðuneytinu, samkeppnisaðilum né fræðimönnum sem gætu metið hvort fullyrðingar SI um árangur skattahvata standist skoðun. Til dæmis er fullyrt að skattahvatar séu „öflugasta tólið í verkfærakistu ríkisins" og hafi leitt til fjölgunar háframleiðnistarfa, en ekkert óháð mat eða rannsókn er vitnað til stuðnings þeirri fullyrðingu. Tölurnar eru flestar rekjanlegar til Hagstofunnar og greiningarinnar sjálfrar, sem er gott, en blaðamaðurinn leggur ekkert mat á þær og spyr engra spurninga. Gallup-könnunin er nefnd en ekki útskýrt hver úrtakið var eða hversu stórt það var.
Í raun virkar greinin sem fréttatilkynning frá SI sem birt er nær óbreytt. Fyrirsögnin notar orðið „vilja" en tilgreinir ekki strax hverjir vilja, sem gefur áhrifastarfsemi hagsmunasamtaka klæðnað hlutlausrar fréttaflutnings. Þetta er dæmigerð einshliða umfjöllun þar sem lesandinn fær ekki tæki til að meta hagsmunagæslu samtakanna gagnvart almannahagsmunum. Að lágmarki hefði þurft að leita eftir sjónarhorni stjórnvalda eða óháðs sérfræðings.