Al­menningur ekki talinn eiga rétt á upp­lýsingum um ETS-sér­lausn

Styrkur greinarinnar liggur í því að Vísir er sjálfur aðili máls og nýtir þá stöðu til að veita lesendum innsýn í upplýsingabeiðnina frá upphafi til úrskurðar. Úrskurðarnefnd upplýsingamála er nafngreind heimild og beint er vitnað í orðalag úrskurðarins; tilvitnun í ráðherra Jóhann Pál Jóhannsson við RÚV í október 2025 er dagsett og sannreynanleg. Þetta eru sterk frumskjöl. Fjárhagslegar fullyrðingar um 400 milljóna tekjutap ríkissjóðs og mögulegt þriggja milljarða tap eru settar fram án tilvísunar í tiltekna heimild; þær gætu verið studdar opinberum fjárlögum eða skýrslu en lesandinn getur ekki staðreynt þær út frá fréttinni einni. Framsetningin er athyglisverð. Fyrirsögnin og millistikar draga fram þá niðurstöðu að almenningi sé synjað um upplýsingar, en rök úrskurðarnefndar um samningshagsmuni koma síðar og í hlutfallslega minni sýn. Vísir bendir ítrekað á mótsögn milli yfirlýsinga ráðherra og rökstuðnings ráðuneytisins, sem er lögmæt blaðamennska, en lesandinn fær ekki óháð mat á því hvort slík undanþága sé venjuleg í sambærilegum málum eða hvort hún sé óvenjulega víðtæk. Enginn utanaðkomandi sérfræðingur í stjórnsýslurétti eða upplýsingarétti er spurður álits, sem hefði styrkt greinina töluvert. Einnig hefði mátt gefa ráðuneytinu beint orð til að svara tiltekinni gagnrýni Vísis; greinin vísar aðeins til raka sem komu fram í kæruferlinu en ekki í sjálfstæðum viðtölum. Þrátt fyrir þessa galla er þetta vel unnin frétt sem byggir á skýrt tilgreindum frumskjölum og varpar ljósi á mikilvæga togstreitu milli gagnsæis og samningshagsmuna.