Thomas Möller skrifar: GRÍPUM TÆKIFÆRIN!
Skoðunargrein sem hvetur til já-atkvæðis í þjóðaratkvæðagreiðslu um aðildarviðræður við ESB. Röksemdafærslan hvílir á röð sterkra talnafullyrðinga sem eru hvergi raktar til heimildar, og greinin gengur í mótsögn við sjálfa sig um hvað sé í raun kosið um. Sögulegar hliðstæður um landnámið koma í stað efnislegs rökstuðnings á köflum.
Greinin er birt sem skoðunarefni og því er ekki krafist jafnvægis, en innra samræmi og heiðarleiki í rökfærslu eru þeim mun mikilvægari. Þar er stærsti bresturinn augljós: höfundur fullyrðir skýrum stöfum að með jái sé „EKKI“ verið að taka afstöðu til aðildar, en byggir svo meginhluta greinarinnar á kostum fullrar aðildar, evruupptöku og stuðningi Seðlabanka Evrópu. Lokaorðin, „Kjósum enn betri lífskjör“, eru ekki hvatning til viðræðuumboðs heldur til aðildar. Lesandi sem tekur báðar fullyrðingar bókstaflega situr eftir með tvær ólíkar greinar í sama texta.
Tölurnar eru margar og stórar en hvergi raktar: 60 prósent hærra verðlag á helstu kostnaðarliðum, 99,9 prósent rýrnun krónunnar, um 300 stærstu fyrirtæki landsins sem hafi „flúið krónuna“, hæstu húsnæðisvextir í Evrópu, fjórfaldir vextir. Sumt af þessu á sér stoð í opinberum gögnum sem hægt væri að vísa til, til dæmis hjá Hagstofunni, Seðlabankanum eða Eurostat, en engin slík tilvísun er í greininni og lesandinn getur ekki sannreynt neitt af þessu innan textans. Þá er fullyrt að verðtrygging leggist af „samstundis“, sem stekkur yfir allar millistöðvar milli viðræðuumboðs, aðildarsamnings, aðildar og loks evruupptöku. Að krónan sé „undirrót hrunsins 2008“ er umdeild söguskýring sett fram sem staðreynd.
Spádómarnir um að Norðmenn gangi í ESB og Bretar snúi aftur „innan nokkurra ára“ eru bornir fram án nokkurs rökstuðnings og bera uppi eina af alvarlegustu viðvörunum greinarinnar. Verst fer þó þegar höfundur lýsir andstæðingum sem þröngsýnum og segir nei-atkvæði „eiginlega skilgreiningu á fordómum“. Það er ekki röksemd heldur útilokun andstæðra sjónarmiða úr umræðunni, og hún veikir greinina meira en hún styrkir hana. Landnámskaflinn, þar sem höfundur leggur ímynduð orð í munn ímyndaðra nei-sinna á tíundu öld, er skemmtilegur stílbragð en kemur í stað efnislegrar umræðu um það sem raunverulega er deilt um.
Niðurstaða: skýrt skrifuð og einlæg hvatningargrein sem fer illa með eigin málstað. Sannfærandi rök um vaxtakjör og gjaldmiðil hverfa í ósannreynanlegar tölur, spádóma og alhæfingar um andstæðinga.
