dv.is
2026-07-19 13:28
Björn Jón skrifar: Freka karlinum til varnar
Skoðanagrein Björns Jóns þar sem hann tekur orðalag Sigurðar Inga Jóhannssonar um „frekjukallinn" til umfjöllunar og rökstyður að frumkvæðismenn og „frekir karlar" hafi verið drifkraftur framfara í gegnum söguna, frá bronsöldinni til nútímans. Greinin er persónuleg hugleiðing sem blandar saman sögulegu yfirliti og samfélagsgagnrýni.
Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Skoðanagrein sem rökfærir að „freki karlinn" sé drifkraftur framfara. Skemmtileg hugleiðing en byggir á nafnlausum heimildamanni og víðtækum söguhliðstæðum fremur en gögnum.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðanagrein, sem er rétt að hafa í huga við mat.
Björn Jón fléttar vel saman persónuleg viðtöl, sögulegt efni og heimspekilega hugleiðingu; ritverkið hefur skýrt innra samhengi og rökfærsla þess er auðfylgjanleg. Þó má benda á nokkra veikleika í röksemdinni. Söguleg dæmi um stríðsvagna Sintashta-menningarinnar og tilvísun í Ilíonskviðu eru fjörug skraut en gera lítið til að styðja meginþesisinn um að „frekir karlar" séu forsenda nútímaframfara; röksemdin er frekar hliðstæðuleit en raunveruleg sönnunarfærsla. Nafnlaus „öldungur" er eina heimild greinarinnar fyrir fullyrðingunni um að verksvitsmenn fái ekki framgang, sem er veikt sem grundvöllur röksemdafærslu. Auk þess er sú fullyrðing að „sárafáir" á Alþingi hafi unnið að mannvirkjagerð sett fram sem staðreynd án nokkurs rökstuðnings. Sem skoðanagrein er þetta þó lesvert og saklaust verk; höfundurinn dregur ekki dul á pólitíska afstöðu sína og les vel úr menningarsögunni, jafnvel þótt lokaályktunin sé frekar almenns eðlis.
