Hver á fiskinn – og hvar verða verð­mætin til?

Greinin er birt undir skoðanamerki Vísis, og þá er mælistikan rökfærslan sjálf, ekki jafnvægi heimilda. Á þeim mælikvarða skilar höfundur meiru en meðaldálkurinn: átta tölusettar heimildir, nafngreind álitsgerð Gunnars Þórs Péturssonar, Hafsteins Dans Kristjánssonar og Margrétar Einarsdóttur, aflatölur frá Hagstofu og Eurostat, og tilvísun í reglugerð ESB um sandsíli. Lesandi getur í raun gengið að hverri tölu og athugað hana. Það á að vera venjan í skoðanaskrifum um jafn hlaðið mál, en er það sjaldan.

Intellektúal heiðarleiki er líka til staðar þar sem það kostar höfundinn eitthvað. Hann segir hreint út að aðild þýddi raunverulegt framsal valds, að Ísland missti sjálfstætt sæti við samningaborðið um deilistofna og að „það á ekki að fela“. Sömuleiðis að undanþágan um erlent eignarhald flytjist ekki sjálfkrafa. Niðurlagið, að rétt sé að segja nei ef skilyrðin séu ekki nógu góð, er ekki innantómur fyrirvari heldur samræmist rökfærslunni allri.

Þar sem greinin þolir minnst álag er kjarnaröksemdin: að 994 þúsund tonn geri Ísland að stærsta fiskveiðiríki sambandsins og þar með stórum áhrifavaldi. Aflamagn og efnahagslegt eða stjórnmálalegt vægi eru ekki sama hlutur; uppsjávarafli í tonnum jafngildir ekki verðmætum Spánar, og höfundur nefnir hvergi að vægi Íslands í ráðinu byggist á fólksfjölda. Danska sandsílisdæmið er líka notað sem vísbending um kerfisáhrif þótt hlutdeild Danmerkur þar hvíli fyrst og fremst á sögulegri veiðireynslu, ekki þrýstingi. Þá er fyrirvarinn „að óbreyttu“ úr álitsgerðinni endurtekinn en ekki skoðaður: meginreglan um hlutfallslegan stöðugleika er stefna, ekki eilífðartrygging. Vönduð grein sem hefði tekið þessa þrjá punkta á sig hefði verið nær fullu húsi.