Gögnin sýna að Evrópa er langmikilvægasta markaðssvæði Íslands
Skoðanagrein á Vísi þar sem höfundur andmælir RSE-skýrslu um utanríkisverslun og heldur því fram að gögnin sýni yfirburði Evrópu sem markaðssvæðis Íslands. Röksemdafærslan er hnitmiðuð og byggir á tölum, en engin tilvísun er gefin í frumgögn og sterkustu mótrökin eru ósnert. Niðurlagið stekkur frá viðskiptatölum yfir í afstöðu til þjóðaratkvæðagreiðslu án millistigs.
Greinin er birt undir merkjum skoðanaskrifa og verður því metin á forsendum röksemdafærslu, ekki heimildajafnvægis. Það sem greinin gerir vel er að hún deilir ekki við tölurnar heldur við túlkunina: höfundur viðurkennir beinlínis að grunngögn RSE-skýrslunnar standist að mestu skoðun en telur ályktunina ranga. Slík hreinskilni er sjaldgæf í deilugreinum og styrkir málflutninginn.
Veikleikinn liggur í sannreynanleikanum. Hlutfallstölurnar, um helmingur útflutnings til ESB, 22% til Bandaríkjanna, 1,6% til Kína, eru settar fram án þess að vísað sé í Hagstofuna, Seðlabankann eða aðra tiltekna gagnaveitu. Lesandi getur í sjálfu sér flett þessu upp, en greinin sjálf leiðir hann ekki þangað, og þegar deilan snýst einmitt um lestur talna er tilvísun ekki aukaatriði. Þá er RSE-skýrslan aldrei vitnuð orðrétt; höfundur endursegir andstæð rök og hrekur svo endursögnina.
Alvarlegra er hvað er ósnert. Þekktustu mótrökin gegn háum ESB-hlutföllum, til dæmis endurútflutningur um hafnir í Hollandi og eignarhald í álframleiðslu, eru ekki nefnd, hvorki til að hafna þeim né viðurkenna. Orðalagið „aukaaðild okkar að Evrópusambandinu“ um EES-samninginn er umdeild lýsing sem sett er fram sem staðreynd. Loks er stökkið úr viðskiptatölum yfir í „ég segi já til að sjá“ órökstutt: að markaður sé stór segir ekki sjálfkrafa hvaða stjórnskipuleg tengsl eigi að hafa við hann.
Niðurstaða: læsileg og að hluta heiðarleg grein sem heldur sig innan tölulegs ramma, en hún sannreynir ekki eigin tölur og forðast erfiðustu andmælin. Það er í meðallagi, ekki meira.
