Ljós í óreiðu samtímans
heimildin.is 189 gr. 6.4
ruv.is 1425 gr. 6.2
visir.is 3182 gr. 6.0
vb.is 719 gr. 5.9
mbl.is 1115 gr. 5.7
dv.is 1119 gr. 5.2
mannlif.is 261 gr. 4.9
nutiminn.is 211 gr. 4.6
heimildin.is 189 gr. 6.4
ruv.is 1425 gr. 6.2
visir.is 3182 gr. 6.0
vb.is 719 gr. 5.9
mbl.is 1115 gr. 5.7
dv.is 1119 gr. 5.2
mannlif.is 261 gr. 4.9
nutiminn.is 211 gr. 4.6
visir.is 2026-08-24 14:51

Við getum þetta sjálf – en hver græðir á því?

Skoðanagrein á Vísi þar sem launþegi lýsir vaxta- og verðbólguhringrás íslenska hagkerfisins og spyr hverjir hagnist á háu vaxtastigi. Höfundur vísar til Samkeppniseftirlitsins og meginvaxta Seðlabankans, gerir sjálf grein fyrir því að hún sé ekki hagfræðingur og hafnar því að ESB leysi allt. Röksemdafærslan er heiðarleg en tengslin milli hagsveiflugagnrýninnar og ESB-spurningarinnar eru fremur ýjuð en byggð.

Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Heiðarleg skoðanagrein um vaxtahringrásina með nafngreindri tilvísun í Samkeppniseftirlitið. Vandinn: hún segir sjálf að allt megi gera án ESB og skilur þá kjarnaályktunina hálfsagða.
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt undir skoðanamerki, og það sem stendur upp úr er óvenjuleg hreinskilni um eigin forsendur: höfundur segir strax að hún sé ekki hagfræðingur heldur launþegi sem horfir á sína reikninga. Það er styrkur, ekki veikleiki, í þessu formi. Sterkasti hluti röksemdafærslunnar er líka sá sem er best undirbyggður: tilvísunin í Samkeppniseftirlitið um að aðhaldi á bankamarkaði sé ábótavant og að hagræðing og lækkun bankaskatts hafi frekar skilað sér í arðsemi en lægri vaxtamun. Þar er nafngreind stofnun á bak við fullyrðinguna, þótt lesandi hefði haft gagn af því að vita úr hvaða skýrslu eða umsögn efnið er tekið.

Aðalgallinn er brúin sem greinin lofar en byggir ekki. Titillinn og upphafið stilla textanum upp sem innleggi í ESB-umræðuna, en þegar höfundur listar lausnirnar er niðurstaðan sú að allt þetta megi gera án ESB. Þá fellur ályktunin í raun niður í tímasetningarspurningu: hvenær ætlum við að byrja? Það er lögmæt spurning en hún svarar ekki því hvers vegna aðildarviðræður séu svarið, og greinin tekur aldrei á augljósustu andmælunum, hvað fylgi því að fylgja peningastefnu annarra, hvað upptaka evru krefjist í reynd, eða hversu mikið af húsnæðisframboðsvandanum liggi hjá sveitarfélögum og skipulagsmálum fremur en gjaldmiðlinum.

Tölulegu fullyrðingarnar eru fáar og hógværar; meginvaxtatalan er sannreynanleg hjá Seðlabankanum en ekki dagsett innan greinarinnar. Málflutningurinn er án upphrópana, hafnar bæði því að ESB leysi allt og að Ísland geti ekkert, og krafan um að fá að sjá samning áður en fólk kjósi er heiðarlega framsett. Þetta er vel skrifuð og málefnaleg skoðanagrein sem heldur, en hún nær ekki alla leið vegna þess að kjarnaályktunin er skilin eftir hálfsögð.

← Til baka á forsíðu