Ljós í óreiðu samtímans
ruv.is 392 gr. 5.8
mbl.is 334 gr. 5.6
visir.is 199 gr. 5.8
dv.is 194 gr. 4.8
mannlif.is 118 gr. 4.9
vb.is 92 gr. 5.4
nutiminn.is 88 gr. 5.2
heimildin.is 37 gr. 6.4
ruv.is 392 gr. 5.8
mbl.is 334 gr. 5.6
visir.is 199 gr. 5.8
dv.is 194 gr. 4.8
mannlif.is 118 gr. 4.9
vb.is 92 gr. 5.4
nutiminn.is 88 gr. 5.2
heimildin.is 37 gr. 6.4
visir.is 2026-06-16 14:05

Bláa lónið festir kaup á Arctic Adventures og stefnir á markað

Viðskiptafrétt um kaup Bláa lónsins á Arctic Adventures og fyrirhugaða markaðsskráningu. Greinin byggir nær alfarið á tilkynningu fyrirtækjanna sjálfra og tilvitnunum í forstjóra beggja félaga. Engin …

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er í eðli sínu fréttatilkynning sem endursögð er í fréttaformi. Aðalheimildin er opinber tilkynning félaganna og beinar tilvitnanir í forstjóra hvors félags, Sigríði Margréti Oddsdóttur og Ásgeir Baldurs. Tölulegar fullyrðingar, eins og samanlagðar tekjur upp á 34,3 milljarða króna og stöðugildi, eru raktar til tilkynningarinnar, sem gerir þær sannreynanlegar að vissu marki. Samhengið um nýleg viðræðuslitamálefni Arctic Adventures og Kynnisferða er gagnlegt og sýnir að blaðamaðurinn hefur rýnt í bakgrunn málsins.

Hins vegar vantar þó nokkuð upp á sjálfstæða fréttavinnu. Enginn markaðssérfræðingur eða fjármálasérfræðingur er spurður hvort verðmat sé sanngjarnt, hverjar samkeppnisafleiðingar kunni að verða eða hvað fyrirhugað hlutafjárútboð þýði fyrir fjárfesta. Samkeppniseftirlitið er nefnt sem forsenda samþykkis en ekki er reynt að afla viðbragða þaðan. Framsetning greinarinnar er nánast alfarið á forsendum félaganna; orðalag eins og „leiðandi afl" og „einstakt tækifæri" er tekið beint úr tilkynningunni án gagnrýninnar skoðunar. Fyrir venjulega viðskiptafrétt af þessum toga er slík endursögn skiljanleg sem fyrsta umfjöllun, en eins og greinin stendur virkar hún meira sem miðill fyrirtækjanna en sjálfstæð fréttaskrif.

mbl.is 2026-06-16 07:50

„Það myndast þarna smá vonarglæta“

Greinin fjallar um áhrif friðarsamninga við Íran á olíuverð og afleiðingar þess fyrir íslenskt efnahagslíf. Fjórir nafngreindir sérfræðingar og hagfræðingar eru ráðfyrstur og greinin vísar í heimsmark…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Styrkleikar greinarinnar felast í fjölbreyttu úrvali nafngreindra heimildarmanna: Þórður Gunnarsson á sviði orkumarkaða, tveir hagfræðingar (Konráð Guðjónsson og Snorri Jakobsson) og Magnús Árni Skúlason hjá Reykjavík Economics. Þeir færa ólík sjónarhorn, allt frá olíuverðshorfum til verðbólgu og áhrifa á Icelandair. Verðtölur eru nógu nákvæmar til að vera sannreynanlegar á alþjóðlegum olíumörkuðum. Hins vegar vantar nokkuð upp á samhengi og gagnrýna skoðun. Greinin gengur út frá ákveðnu ástandi, þ.e. friðarsamkomulagi við Íran og lokun Hormússundsins, án þess að setja skýran tímaramma eða útskýra forsöguna nánar. Fullyrðingin um að olíulindir og innviðir við Persaflóann hafi „skemmst í átökunum" er ekki studd tilvísun í sérstakar heimildir innan greinarinnar; þó gæti slíkt verið byggt á almennt þekktum fréttum er þetta nógu sértæk staðhæfing til þess að kalla á nánari tilvísun. Sparnaður Icelandair upp á 100 milljónir dala er áhugaverð tala en greinin skýrir ekki forsendur útreikningsins, hvort hann komi frá Snorra sjálfum eða öðrum gögnum. Framsetning greinarinnar hallar nokkuð í þá átt að friðurinn sé jákvæður og vonarríkur, sem endurspeglast í fyrirsögninni. Engin rödd er fengin sem bendir á áhættu eða varnagla, til dæmis hvort friðurinn standist til lengri tíma. Þrátt fyrir það er þetta ágæt dagblaðafrétt sem nýtir vel fjölda sérfræðinga.

ruv.is 2026-06-16 21:21

„Það er langt á milli þangað til menn ná saman“

Stutt frétt um framvindu í kjaradeilum Icelandair og Félags íslenskra atvinnuflugmanna. Greinin vísar í tilkynningu frá Icelandair og hefur beina tilvitnun í formann FÍA. Efnið er takmarkað en skýrt sett fram.

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Frétt þessi er stuttur fréttabrot um þekktan kjaradeilumál og uppfyllir grunnkröfur um heimildarveitingu: tilkynning frá Icelandair er nefnd sem heimild og formaður FÍA, Jón Þór Þorvaldsson, er nafngreindur og beint tilvitnað í. Fyrir svona stutta frétt er þetta ásættanlegt. Hins vegar hefði mátt styrkja greinina með því að nefna sjónarmið Icelandair betur; eina tilvísunin í félagið er tilkynningin um samþykkt tillögunnar, en engin bein tilvitnun eða viðbrögð Icelandair eru í greininni, sem skapar ákveðið ójafnvægi þar sem FÍA fær meiri rödd. Þá er ekkert samhengi gefið um hvað deilunni snýst, hvenær hún hófst eða hvað er helst til ágreinings, sem veikir upplýsingagildi fréttarinnar. Fyrir lesanda sem hefur ekki fylgst með málunum er þetta of lítil mynd til að öðlast raunverulegan skilning.

visir.is 2026-06-16 20:00

Skýrar línur og strangari lög­gjöf um vindorku

Skoðanagrein ráðherra þar sem hann lýsir stefnu ríkisstjórnarinnar í vindorkumálum og fagnar frumvarpi sem er til umfjöllunar á Alþingi. Greinin er í eðli sínu pólitísk yfirlýsing fremur en rökstudd greining, og vísar í fáar ytri heimildir.

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðanagrein og höfundurinn tilgreindur sem umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra; hér er því um pólitíska stefnuyfirlýsingu að ræða, ekki fréttaskrif. Sem slík ber að meta hana á gæðum röksemdafærslu og hugverklegri heiðarleika. Ráðherrann vísar í eina nafngreinda ytri heimild, Landsnet, sem hafi bent á áskoranir vegna vindorku í flutningskerfinu. Það er raunveruleg tilvísun og gefur textanum ákveðið trúverðugleikavægi. Aftur á móti er rökstuðningurinn allur á eina bóginn: enginn kostur er viðurkenndur, ekkert minnst á gagnrýni þeirra sem telja vindorku of takmarkaða í núverandi stefnu, og fullyrðingin um „samstöðu flestra ef ekki allra flokka á Alþingi" er óstudd og óljós. Greinin les meira sem kynningarefni á vegum ráðuneytis en sem sjálfstæð skoðun með gagnrýnu innsæi. Tilvísunin í „orkuskiptabyltingu" og ítrekaðar jákvæðar umsagnir um eigin frumvarp styrkja þetta. Sem skoðanagrein er þetta tæknilega ásættanlegt en hugverkleg dýpt er takmörkuð: ráðherrann segir hvað hann ætlar að gera, en gefur lesandanum litla leið til að meta hvort aðgerðirnar séu fullnægjandi eða hvort gagnrýnisraddir hafi eitthvað til síns máls.

mbl.is 2026-06-16 18:20

Rofin olíuleiðsla leiddi til eldsprengingar

Frétt um eld í uppsjávarskipinu Barða NK byggir á upplýsingum af heimasíðu Síldarvinnslunnar og beinum tilvitnunum í skipstjóra. Fréttaflutningurinn er skýr og atvikalýsing vel sett fram, en sjónarhorn er nánast eingöngu frá útgerðinni sjálfri.

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Styrkleikar fréttarinnar eru í skýrri atvikalýsingu og nafngreindum heimildum: skipstjóri Barða, rekstrarstjóri útgerðar og öryggisstjóri Síldarvinnslunnar eru allir tilgreindir, auk þess sem Rannsóknarnefnd samgönguslysa og tryggingarfélag eru nefnd. Tilvitnun í Theodór Elvar Haraldsson skipstjóra gefur beint vitnisburð um orsök eldsins og mikilvægi öryggisæfinga. Uppsprettukeðjan er gagnsæ: fréttamaður vísar beinlínis í heimasíðu Síldarvinnslunnar.

Það sem dregur úr heildarmatinu er að raddir utan fyrirtækisins eru algjörlega fjarverandi. Enginn fulltrúi Rannsóknarnefndar samgönguslysa er látinn tjá sig þrátt fyrir að nefnt sé að fulltrúar hafi farið til Færeyja; staðfesting eða umsögn frá þeim hefði styrkt fréttina verulega. Sömuleiðis vantar sjálfstætt mat á því hvort rofnun olíuleiðslu í vélarrúmi eftir vélarupptekt kalli á frekari athugun á viðhaldi eða eftirfylgni. Fyrirsögnin er í samræmi við efni fréttarinnar og framsetningu er ekki hneykslanleg, en heildarmyndin er í raun opinber fréttatilkynning Síldarvinnslunnar endursögð með tilvísunum. Fréttamennskan er ásættanleg en ekki sérlega frumleg.

ruv.is 2026-06-16 16:38

NOVA: „Farsímar eru ekki neyðarkerfi“

Frétt um lokun 2G-kerfisins þar sem tæknistjóri NOVA, Ólafur Magnússon, útskýrir ástæður þess að kerfinu var lokað. Greinin byggir nær alfarið á viðtali við Ólaf og vísar stuttlega til ummæla forstjóra Fjarskiptastofu án þess að vitna beint í þau.

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin snýst að meginstefnu um hagsmuni NOVA og nær eingöngu er haft eftir einum heimildarmanni, tæknistjóra fyrirtækisins. Sú staðreynd að forstjóri Fjarskiptastofu er nefndur vekur athygli: hann er einungis tilvísaður í eina setningu og ekki er ljóst hvort fréttastofa hafi sjálf rætt við hann eða vísi til annars fjölmiðlaviðtals. Þetta skapar óskýran heimildakeðju. Mikilvægt samhengi vantar: hversu margir notendur verða fyrir áhrifum nákvæmlega? Greinin nefnir „nokkur þúsund símar" en tilgreinir ekki heimild þeirrar tölu. Ólafur segir farsíma ekki vera neyðarkerfi, sem er lykilfullyrðing sem hefði átt að bera saman við afstöðu Neyðarlínunnar eða almannavarnadeildar. Framsetningin er þannig að NOVA fær víðtækan vettvang til að réttlæta ákvörðun sína án þess að gagnrýnin rödd, til dæmis frá neytendaverndaraðilum eða eldri borgurum sem treysta á 2G, fái rými. Liking 2G-tækninnar við hestvagna á hraðbraut er ómótmælt markaðssnið frá fyrirtækinu. Greinin sinnir þó grunnhlutverki sínu: hún gefur til kynna að vandamál sé til staðar, nefnir nafngreinda heimild og hvetur fólk til aðgerða.

visir.is 2026-06-16 21:29

Kennarar óttast fram­kvæmd símafrís

Frétt um samþykkt borgarstjórnar Reykjavíkur á símafríi í grunnskólum. Vitnað er til foreldris sem fagnar ákvörðuninni og formanns Kennarasambands Íslands sem lýsir áhyggjum kennara af framkvæmdinni. …

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin nær að setja fram tvö ólík sjónarhorn: foreldri sem fagnar og kennarasamtök sem hafa efasemdir. Sú uppbygging gefur lesandanum sæmilega mynd af stöðunni. Magnús Þór Jónsson, formaður Kennarasambands Íslands, er nafngreindur í texta og myndsögu, en tilvitnun hans birtist aldrei beint; lesandinn fær ekki skýrt að vita hvort blaðamaðurinn ræddi sjálfur við hann eða hvort vísað er til annars viðtals. Þetta er veikleiki í gagnsæi heimilda. Annar ágalli er að enginn fulltrúi borgarstjórnar eða skóla- og frístundasviðs fær beint orð; ákvörðunin er lögð fram sem staðreynd en framkvæmdaáætlunin sjálf er óskýr og engin opinber heimild eða fundargerð er nefnd. Fanney Karlsdóttir fær tvær tilvitnun­ar og er þar með ríkjandi rödd; jákvæð reynsla barna hennar í Seljaskóla er sett fram án nokkurs andstæðs vitnisburðar, til dæmis frá ungmenni eða skólastjóra. Fyrirsögnin vísar til þess að kennarar „óttist" framkvæmdina, en í meginmáli er þessi ógn mest byggð á almennum orðum um fjárkostnað og skipulag, ekki á tölum eða opinberum gögnum. Greinin er því ekki beinlínis villandi, en hún vantar dýpt: ekkert kemur fram um fjárveitingar, tímaáætlun né hvernig undanþágur verða metnar. Sem hefðbundin dagsfrétt sinnir hún grunnverkinu en hefði hæglega mátt ná hærra ef blaðamaðurinn hefði talað við fulltrúa borgaryfirvalda og kynnt raunverulega framkvæmdaáætlun.

mbl.is 2026-06-16 18:25

Fjármálaeftirlitið kannast ekki við LanHeim

Stutt frétt sem miðlar viðvörun Fjármálaeftirlits Seðlabankans um vefsíðuna LanHeim. Greinin byggir nær alfarið á opinberri tilkynningu eftirlitsins og bætir litlu við af sjálfstæðri fréttaöflun.

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Frétt sem þessi, byggð á opinberri tilkynningu Fjármálaeftirlitsins, gegnir mikilvægu hlutverki: að koma viðvörun til almennings. Heimild er skýr og staðfest; tilkynning frá Fjármálaeftirliti Seðlabankans er áreiðanleg opinber heimild og lesandi getur sannreynt efnið. Hins vegar sýnir greinin lítið sjálfstætt fréttamannsverk. Ekkert er reynt að kanna hverjir standa að baki LanHeim, engin lýsing er gefin á eðli hinnar meintu svikastarfsemi, og lesandi fær enga hugmynd um umfang vandans eða hvort einhverjir hafi orðið fyrir tjóni. Þá hefði mátt nefna hvaða einkahlutafélag er um að ræða og af hverju Fjármálaeftirlitið telur að það tengist ekki vefsíðunni, en í staðinn er yfirlýsing eftirlitsins endursögð án nokkurrar dýpkunar. Vísa í viðvörun frá 5. febrúar er til bóta, en beinn hlekkur eða nánari lýsing á henni hefði styrkt efnið. Í heildina er þetta heiðarleg en grunngerð afritun á opinberri yfirlýsingu, sem uppfyllir lágmarkskröfur en nær ekki lengra.

ruv.is 2026-06-16 18:01

Fiskeldi sú matvælagrein sem hefur vaxið hraðast á undanförnum árum

Greinin fjallar um nýja skýrslu Matvæla- og landbúnaðarstofnunar Sameinuðu þjóðanna um vöxt fiskeldis á heimsvísu og tengir efnið við íslenskar aðstæður, þar á meðal frumvarp um lagareldi. Heimildirna…

Einkunn Vitans: 8/10
Gagnrýni Vitans

Þetta er vel unnin frétt sem byggir á nokkrum traustum heimildum: skýrslu FAO, nafngreindum fulltrúa stofnunarinnar (Manuel Barange), gögnum Hagstofunnar og skýrslu Matvælaráðuneytisins frá 2023. Framsetnin er að mestu hlutlaus og gefur bæði sjónarmiðum fylgjenda og gagnrýnenda fiskeldis rými, þótt umhverfissinnum sé ekki gefin nafngreind rödd heldur vísað til þeirra í þriðju persónu. Það er ákveðinn veikleiki, sérstaklega í ljósi þess að frumvarpið og umræðan um sjókvíaeldi eru umdeild pólitísk mál á Íslandi; beinlínis hefði styrkleiki fréttarinnar aukist ef einhver gagnrýnandi fiskeldis hefði fengið að tjá sig. Á sama hátt er ekki rætt við stuðningsmenn fiskeldis í atvinnulífinu eða kjörna fulltrúa sem styðja frumvarpið. Þess má geta að vísað er í Spegilinn en ekki tilgreint hvað þar kom fram, sem gerir þá tilvísun frekar holan fótinn. Tölulegar upplýsingar um íslenska framleiðslu eru vel studdar gögnum frá Hagstofunni og útflutningsverðmæti tilgreint, sem eykur sannreynanlegt gildi greinarinnar. Fyrirsögnin endurspeglar efni skýrslunnar og er ekki villandi. Í heild er þetta góð yfirlitsfrétt sem hefði þó náð hærra ef fleiri raddir hefðu fengið beinan vettvang.

visir.is 2026-06-15 08:30

Hakkarar geti lesið gögn af læstri tölvu á tíu mínútum án lykilorðs

Greinin fjallar um veikleika í BitLocker-dulkóðun fartölva og byggir nánast alfarið á viðtali við einn heimildamann, Arnar S. Gunnarsson öryggisstjóra OK. Vísað er í ársyfirlit CERT-IS sem sýnir 388 p…

Einkunn Vitans: 5/10
Gagnrýni Vitans

Alvarlegasti gallinn er raddleysi greinarinnar: einn nafngreindur heimildamaður, Arnar S. Gunnarsson, ber hana frá upphafi til enda, og engum öðrum sérfræðingi, háskólamanni eða fulltrúa Microsoft er gefinn kostur á að meta fullyrðingarnar. Þetta skiptir máli vegna þess að kjarnastaðhæfing greinarinnar, að hægt sé að lesa öll gögn af dulkóðaðri fartölvu á tíu mínútum með tuttugu dollara búnaði, er stórkostleg tæknileg fullyrðing sem kallar á sannprófun. Greinin vísar í ársyfirlit CERT-IS, sem er sannanleg heimild, en 388 prósent talan er ekki sett í samhengi: hvaða grunnfjöldi er um að ræða, og hvaða skilgreiningu notar CERT-IS á „innbrotum og innbrotstilraunum"? Án þess samhengis verður talan næstum merkingarlaus.

Framsetningin eykur á vandann. HP-lausnin er nefnd ítrekað, og Arnar segir HP „eiga hrós skilið" fyrir að koma „fyrstir með lausn"; þetta hljómar sem kynningarefni frekar en gagnrýnin fréttaflutningur. Blaðamaður spyr ekki hvort OK hafi viðskiptatengsl við HP eða hvort aðrir framleiðendur bjóði svipaðar lausnir, sem er augljóst eftirlit sem vantaði. Tilvísun í „nýlegan öryggisveikleika, uppgötvaðan í maí" sem hafi áhrif á „allar uppfærðar Windows 11 vélar" er alveg án heimildartenga; enginn CVE-númer, enginn tengill, ekkert nafn á uppgötvandanum. Lesandinn hefur enga leið til að sannreyna þá fullyrðingu innan fréttarinnar sjálfrar. Á heildina litið er þetta frekar markaðstengt viðtal en sjálfstæð fréttamennska, og hefði hæglega mátt bæta með einni óháðri rödd og gagnrýnni spurningu um viðskiptahagsmuni.

dv.is 2026-06-16 07:00

Fyrirtækjaskrá Skattsins úrskurðar aðalfund Vorstjörnunnar ólöglegan – „Erum nú umboðslaus“

Greinin fjallar um úrskurð fyrirtækjaskrár Skattsins sem lýsti aðalfundi Vorstjörnunnar ólögmætum, í samhengi við valdabaráttu innan Sósíalistaflokksins. Byggir á blöndu af opinberum heimildum, tilvit…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Styrkleikar greinarinnar eru nokkrir: hún vísar í úrskurð fyrirtækjaskrár sem opinbert skjal, tilgreinir nafngreinda aðila beggja vegna deilunnar og birtir beina tilvitnun úr tilkynningu gjaldkera. Sigrún Unnsteinsdóttir er nefnd sem sú sem kvartaði og sjónarmið hennar koma óbeint fram í gegnum úrskurðinn. Þetta gefur lesandanum nokkuð traustan grunn.

Hins vegar eru verulegir annmarkar. Í fyrsta lagi er kafli um fjárreiður seint í greininni byggður á ónafngreindum heimildum DV, án þess að lesandanum sé gert ljóst hvers eðlis þær heimildir eru. Fullyrðingin um að „engin slík lán eða styrkir" hafi runnið til umræddra félaga á þessu ári er ekki sannreynanleg innan greinarinnar sjálfrar; ársreikningar eða opinber gögn eru ekki tilgreind. Í öðru lagi er framsetningin á valdabaráttu flokksins nokkuð einhliða. Greinin notar orðið „hallarbylting" um breytt valdajafnvægi á aðalfundi Sósíalistaflokksins, sem er hlaðið orðaval sem ýtir undir ákveðna túlkun atburðanna. Þeir sem náðu völdum á aðalfundi flokksins í maí 2025 fá ekki tækifæri til að tjá sig; enga beina tilvitnun er að finna frá þeim hliðum málsins. Í þriðja lagi vantar samhengi um lögmæti fundarins sjálfs: úrskurðurinn er rakinn en engin greining fylgir á samþykktum félagsins eða þeirri lagaröksemd sem byggt er á. Lokamálsgreinin um Samstöðina virðist vera innskot sem hefur takmarkað samband við meginefni fréttarinnar og dregur frekar úr fókus en bætir honum við.

ruv.is 2026-06-16 18:26

Sagði heilbrigðisstarfsfólki að eiginmaðurinn hefði ráðist á sig

Frétt frá aðalmeðferð í Héraðsdómi Reykjavíkur í morðmáli sem tengist dauðsföllum á Edition-hótelinu. Greinin byggir á vitnisburði heilbrigðisstarfsfólks, lögreglu og sakbornings sem kom fram fyrir dó…

Einkunn Vitans: 8/10
Gagnrýni Vitans

Þetta er dómsmálafrétt sem byggir á beinu frásögnum úr þinghaldi, og sú heimildagerð er traust. Blaðamaðurinn greinir frá vitnisburði sjúkraflutningamanns, heilbrigðisstarfsfólks á Landspítalanum og lögreglu úr tæknideild, auk framburðar sakbornings. Þetta eru fleiri en þrír aðgreinanlegir heimildaraðilar sem allir komu fram undir nafni starfsheitis síns í opinberu réttarhaldi, sem gefur lesandanum raunhæfa möguleika á sannreyningu.

Fremur jákvætt er hversu varlega greinarhöfundur meðhöndlar orðalag vitna. Tekið er fram að sjúkraflutningamenn muni ekki nákvæmt orðalag en vísa í skýrslur sínar; annar þeirra er hins vegar sagður hafa verið viss um að enska orðið „attack" hafi verið notað. Þessi aðgreining á vissuástigi er vel gerð. Á hinn bóginn skorti dálítið á samhengi. Engin umfjöllun er um ákæruliðina sjálfa eða hvað saksóknari reynir nákvæmlega að sanna, sem myndi hjálpa lesandanum að setja vitnisburðinn í lagalegan ramma. Einnig kemur ekki fram hvort verjandi Mancel hafi andmælt einhverju af framburðinum eða spurt ákveðinna spurninga, sem dregur úr heildarmyndinni af gagnaðilahæfni fréttarinnar. Þá er getið um endurstilltan síma og kveðjubréf án greiningar á því hvaða þýðingu þetta hefur fyrir sönnunarfærsluna. Þrátt fyrir þessa ábendingar er um heiðarlega dómsmálafrétt að ræða sem byggir á eigin umfjöllun úr réttarsal.

mbl.is 2026-06-16 06:00

Spilin stokkuð upp á nýtt í Grindavik

Stuttur pistill sem fjallar um undirbúning nýs áhættumats fyrir Grindavík og stöðu mála milli ríkis, Þórkötlu og bæjaryfirvalda. Greinin vísar í óljósar heimildir Morgunblaðsins og beinir lesendum á í…

Einkunn Vitans: 5/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er í eðli sínu kynning eða inngangur að ítarlegri umfjöllun á bls. 4 í Morgunblaðinu, ekki sjálfstæð frétt. Það er þó vert að staldra við nokkur atriði. Í fyrsta lagi er heimildagrunnurinn frekar þunnur: vísað er í „heimildir Morgunblaðsins" án þess að nafngreina neinn eða gera grein fyrir hvers konar heimildir þetta eru, hvort sem um ræðir opinbera aðila, bæjarstjórnarfulltrúa eða annað. Fullyrðingin um að staðan sé „ekki svo ýkja flókin" er bæði einföldun og framsetning sem hneigist í ákveðna átt: málið sé leysanlegt ef vilji er til þess, og ríkisstjórnin sé í vanda vegna skýrslu Grindavíkurnefndar. Þessi framsetning styður í raun sjónarmið þeirra sem vilja hefja aftur skólahald og eðlilegt líf í bænum, án þess að rödd þeirra sem hafa efasemdir um öryggi fái neitt rými. Skýrsla Grindavíkurnefndarinnar er nefnd en efnisrökin sem liggja henni að baki eru ekki rakin. Lesandinn fær þannig einhliða mynd þar sem nefndin virðist vera „vandinn" fremur en hluti af lausninni. Þá er túlkunin um að nýtt áhættumat sé „það eina sem geti snúið taflinu við" frekar djarft álit sem sett er fram sem staðhæfing, en hvílir ekki á tilvísun í neina sérfræðinga eða aðila sem standi á bak við þá greiningu. Sem kynningargrein á ítarlegri frétt er þetta viðunandi, en sem sjálfstæð fréttaskrif skortir heimildavinnu og jafnvægi verulega.

visir.is 2026-06-16 16:07

Nei-kvæðir ungliðar sam­einast gegn ESB

Greinin fjallar um stofnun félagsins Ung gegn ESB, samstarfsverkefni fimm ungliðahreyfinga sem hyggjast beita sér gegn aðildarumsókn í þjóðaratkvæðagreiðslu í ágúst. Efnið byggist nær algjörlega á fré…

Einkunn Vitans: 5/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er í raun endursögn á fréttatilkynningu, og blaðamaðurinn viðurkennir það sjálfur með orðunum „í fréttatilkynningu er greint frá". Öll nafngreind atriði, formenn ungliðahreyfinga, ræðumenn á stofnfundi og yfirlýst markmið félagsins, koma úr einum og sama upprunastað. Ekkert sjálfstætt mat er lagt á efnið og engin rödd frá þeim sem styðja aðildarviðræður fær að koma að. Þetta er ábótavant í frétt sem birt er sem ritstjórnarefni á umdeildum tíma í íslenskum stjórnmálum: þjóðaratkvæðagreiðsla er aðeins vikum fjarlæg. Einfalt hefði verið að hringja í já-hliðina, til dæmis forystusveit Evrópusambandssinnaðra ungliðahreyfinga eða stjórnmálafræðing, til að setja stofnun félagsins í samhengi. Framsetning fyrirsagnar og inngangsorða gefur félaginu sjálfu áberandi vettvang án gagnrýninnar eða samhengis. Jafnframt er undarlegt að tilvitnunarblokk úr yfirlýsingu félagsins er nánast orðrétt prentuð án þess að blaðamaður leggi til spurningar eða greini hvað er áhugavert eða umdeilanlegt í henni; greinin virkar sem kynningarefni frekar en sjálfstæð fréttaflutningur.

ruv.is 2026-06-17 06:01

Ábendingar í árabil um fósturheimilið: „Maðurinn segist hafa keypt pylsur fyrir þau“

Ítarleg rannsóknarfrétt um fósturheimilið Gauksstaði, byggð á opinberum gögnum frá Þjóðskjalasafninu. Greinin birtir orðrétt úr minnisblöðum, bréfum og tölvupóstum yfirvalda sem sýna fram á ábendingar…

Einkunn Vitans: 8/10
Gagnrýni Vitans

Þetta er öflug rannsóknarvinna sem byggir á frumgögnum úr Þjóðskjalasafninu, sem er ein sterkasta heimild sem blaðamaður getur byggt á. Greinin birtir orðrétt tilvitnun í minnisblöð, bréf og tölvupósta, sem gerir lesendum kleift að meta efnið sjálfir. Heimildir eru margvíslegar: minnisblöð Barnaverndarstofu, bréf Barnaverndarnefndar Reykjavíkur, umsagnir fagaðila á borð við barnageðlækninn Helga Garðar á BUGL, og vitnisburður fyrrverandi fósturbarna. Nafngreindur er Aron Eiríksson sem segir frá eigin reynslu, og eigendur Gauksstaða eru nafngreindir, sem er forsvaranlegt þar sem lögreglurannsókn var þegar lokið og þeir bera opinbera ábyrgð sem fósturforeldrar á vegum ríkisins. Réttilega er tekið fram að eigandinn Jón Steinar Konráðsson hafi ekki viljað veita viðtal þrátt fyrir ítrekaðar beiðnir; gagnaðilanum var sannanlega gefinn kostur á að svara.

Smávægilegur veikleiki er sá að greinin hefði getað leitað eftir viðbrögðum frá Barnaverndarstofu og Barnaverndarnefnd Reykjavíkur við þeirri grundvallarspurningu hvers vegna heimilið var áfram vottað þrátt fyrir ábendingar. Eins er textinn á köflum ruglingslega uppbyggður, þar sem sama málsatvik er nefnt oftar en einu sinni. Setningin um nefndarálitið virðist rofna á miðri leið og orðalagið „tímaramminn miðist við 2002 vegna þess að þá tóku" klippist af. Þetta eru þó minni háttar annmarkar á grein sem sýnir raunverulegan blaðamannaskap: frumgögn voru aflað, samhengi gefið, og aðili fékk tækifæri til andsvara.

mbl.is 2026-06-16 07:38

Kostnaður af evru gæti numið hundruðum milljarða

Greinin byggir nær alfarið á sjónarmiðum eins sérfræðings, Jóns Helga Egilssonar, sem lýsir mögulegum kostnaði af upptöku evru á Íslandi. Vísað er í nýja skýrslu unnna fyrir fjármálaráðuneytið en engin önnur sjónarmið eru leitað til að vega á móti.

Einkunn Vitans: 5/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er í eðli sínu samantekt á viðtali við einn sérfræðing og hún gerir lítið annað en að endursegja helstu fullyrðingar hans. Jón Helgi Egilsson er nafngreindur og hæfni hans nefnd, sem er til bóta. Einnig er vísað til skýrslu unninnar fyrir fjármála- og efnahagsráðuneytið, sem gefur lesandanum möguleika á að kanna tölulegar forsendur sjálfur. Hins vegar er verulegur vandi fólginn í því að enginn annar sérfræðingur eða aðili fær að tjá sig; málið er tvíhliða í eðli sínu, enda fjallar umrædd skýrsla um bæði kosti og galla. Höfundar skýrslunnar sjálfir eru ekki beðnir um viðbrögð við túlkun Jóns Helga á niðurstöðum þeirra. Þetta skiptir máli, því höfuðfullyrðing fyrirsagnarinnar, um hundruða milljarða kostnaðinn, er háð verulegum forsendum: hún gerir ráð fyrir 3% auknu atvinnuleysi og notar viðmiðunartölu sem byggist á almennum þumalputtatölum en er ekki staðfest með íslenskum gögnum. Fréttamaður dregur aldrei fram þessa óvissu og lesandinn fær þar af leiðandi einhliða mynd af flóknu hagfræðilegu álitaefni. Fyrirsögnin styrkir þessa skekkju: hún nefnir eingöngu kostnaðinn en ekki neinn af þeim kostum sem skýrslan fjallar um. Greinin er þannig ekki rangt sögð, en hún er verulega einhliða í efnistökum fyrir fréttaefni sem merkt er sem ritstjórnarefni í fréttaflokki.

dv.is 2026-06-17 06:00

Thomas Möller skrifar: Segðu ekki NEI … segðu kannski

Greinin er skoðanagrein sem birtist undir flokknum „Fastir pennar" og færir rök fyrir því að kjósendur eigi að segja „já" (eða „kannski") í þjóðaratkvæðagreiðslu um viðræður við Evrópusambandið. Höfun…

Einkunn Vitans: 5/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðanagrein undir „Fastir pennar" og á því fyrst og fremst að meta á grundvelli rökfærslu og hugræns heiðarleika. Röksemdafærslan hefur nokkra veikleika. Í fyrsta lagi er grunnþessan, að „já" þýði bara „kannski" og feli enga áhættu í sér, of einföld. Höfundur hunsar að upphaf samningaviðræðna hefur pólitískan kraft og skapar skuldbindingar sem erfitt getur verið að snúa við; þetta sjónarmið er aldrei viðurkennt eða metið. Í öðru lagi er staðhæfingin um að „nei-sinnar" hafi „fordóma" í rauninni rökvillulegt: höfundur skilgreinir einfaldlega alla andstöðu sem fordóma, sem er frekar ásökun en rök. Þriðja atriðið snýr að gagnameðferð. Höfundur fullyrðir til dæmis að vextir í evruríkjum hafi lækkað „strax eftir upptöku evru úr um 12–14% niður í um 3–4%" og að „allt að 91% íbúa" ESB-landa séu ánægð, en tilgreinir hvergi heimildir. Þótt skoðanagrein beri ekki sömu kröfur og fréttaskýring, ætti röksemdafærsla sem byggir á tölum að geta vísað í eitthvað sannreynanlegt; hér er lesandinn skilinn eftir í trausti á höfundinum einum. Tilvísunin í viðtal Jóns Ásgeirs Jóhannessonar í hlaðvarpi er ágæt sem rökstuðningur en hlaðvarpið er ekki nafngreint, sem gerir lesendum erfiðara um vik að sannreyna. Helgarblaðsumfjöllunin um Morgunblaðið, þar sem sagt er að 18 greinar hafi verið á móti ESB og engin með, er áhugaverð fullyrðing en án nánari tilvísunar. Á heildina litið er þetta heiðarleg, hrifandi skoðanagrein sem skilar sínu sjónarmiði vel en hefði haft meira vægi ef höfundur hefði borið meiri virðingu fyrir gagnrökum og vísað betur í heimildir fyrir sínum sterkustu tölum.

visir.is 2026-06-17 06:01

Við erum orðin Afríka: Hvernig ís­lenska elítan rændi þjóðinni

Skoðanagrein þar sem höfundur líkir íslensku kvótakerfi við kleptókrati í Afríku og krefst róttækra breytinga. Greinin er rituð í sterkum tilfinningalegum tóni með litlum tilvísunum í staðfest gögn. H…

Einkunn Vitans: 4/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðanagrein og á því að meta hana á forsendum röksemdafærslu og hugræns heiðarleika, ekki heimildajafnvægis. Á þeim forsendum er hún veik á nokkra vegu. Í fyrsta lagi byggir meginforsenda greinarinnar, að Ísland sé í raun kleptókrati sambærilegt Kongó undir Mobutu eða Rússlandi Pútíns, á tilfinningalegri hliðstæðu frekar en greiningu. Samanburðurinn er settur fram sem sjálfsagður en aldrei rökstuddur með mælanlegum viðmiðum; hvað gerir ríki að kleptókrati og hvar liggur munurinn á gagnrýnisverðri auðlindastjórnun annars vegar og kerfisbundinni ránsstjórn hins vegar? Höfundur svarar aldrei þeirri spurningu.

Í öðru lagi er eina tilgreinda heimildin „gögn Hagstofu Íslands og rannsóknir óháðra hagfræðinga" sem sagðar eru sýna minnkandi launahlutdeild í sjávarútvegi. Ekkert er nákvæmara: engar tölur, engin ártöl, engir nafngreindir fræðimenn. Þetta er álitaefni jafnvel í skoðanagrein, því fullyrðingin um kerfislæga auðgunargangverk er kjarninn í röksemdinni og hún hvílir á þessari óljósu stoð. Þriðja atriðið er orðræðan sjálf: að leiðtogar fjölmiðla séu „bókstaflega ekki lengur með fullu viti" og að „hundahreinsa" þurfi „elítuna" er málbragð sem grefur undan trúverðugleika röksemdafærslunnar fremur en að styrkja hana. Skýr skoðanagrein þarf ekki að vera gagnvart-allt-rit; hún getur verið einstrengingsleg, en hún þarf að sýna lesandanum af hverju niðurstaðan er réttmæt, ekki bara hversu reiður höfundur er. Lokaávarpið um 29. ágúst, sem virðist vísa í komandi kosningar eða þjóðaratkvæðagreiðslu, er sett fram án nokkurs samhengis um hvað þá raunverulega verður kosið um. Á heildina litið er þetta hástemmdar meininga en grunnt röksemdafærslu.

visir.is 2026-06-16 14:03

Lán­Heimur ekki undir eftir­liti fjár­mála­eftir­lits

Stutt frétt sem miðlar viðvörun fjármálaeftirlits Seðlabankans um vefsíðuna LánHeima, sem gefur sig ranglega út fyrir að vera undir eftirliti. Greinin byggir nánast eingöngu á tilkynningu Seðlabankans og bætir litlu við hana.

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Heimild fréttarinnar er skýr og staðfest: opinber tilkynning á vef Seðlabanka Íslands, sem lesendur geta sannreynt sjálfir. Það er styrkur. Greinin er þó í raun endursögn á tilkynningunni, næstum orðrétt, án nokkurs viðbótarefnis. Blaðamaðurinn hefði getað aukið gildi fréttarinnar verulega með nokkrum einföldum skrefum: skoða skráningarupplýsingar einkahlutafélagsins sem vísað er til, kanna hver stendur á bak við vefsíðuna, eða afla viðbragðs frá Neytendastofu eða lögreglu um hvort rannsókn sé hafin. Ekkert af þessu er gert. Framsetning fyrirsagnar og meginmáls er hlutlaus og í samræmi við efnið; engin pólitísk hallaskekkja er merkjanleg. Málfræðilega er textinn óhreinn á einum stað þar sem setningin „sú starfsemi sem auglýst sé á sé er ekki" virðist innihalda prentvillu eða klippingarskekkju úr tilkynningunni. Þá endurtekist efni greinarinnar tvisvar, sem bendir til tæknilegs ágalla við birtingu frekar en ritstjórnarlegs vanda. Sem stutt viðvörunarfrétt sinnir greinin grunnhlutverki sínu, en hún bætir sáralitlu ofan á frumskjalið og telst því dæmigerð endursögn fremur en sjálfstæð fréttamennska.

visir.is 2026-06-16 14:58

Vonast til að brottfararstöðin verði á Kefla­víkur­flug­velli

Frétt Vísis fjallar um leit dómsmálaráðuneytisins að húsnæði undir brottfararstöð á Suðurnesjum og viðbrögð bæjarstjóra Reykjanesbæjar. Greinin byggir á beinum viðtölum við upplýsingafulltrúa ráðuneyt…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin sýnir ágæta frumfréttamennsku: blaðamaðurinn talar beint við tvo nafngreinda aðila, upplýsingafulltrúa dómsmálaráðuneytisins og bæjarstjóra Reykjanesbæjar, og vísar í nýsamþykkt lög sem lesandi getur flett upp. Talan 188, um fjölda þeirra sem hefðu verið vistaðir, er rekin til heimferðar- og fylgdardeildar ríkislögreglustjóra, sem er sannreynanleg heimild. Einnig er tekið fram að fyrirspurn hafi verið send til Isavia og svara sé vænt, sem er heiðarlegt gagnsæi.

Það sem vantar er rödd gagnrýnenda. Fjöldi mannúðarsamtaka er nefndur í einu orði en ekkert þeirra fær beina tilvitnun í þessari frétt; sú gagnrýni er eingöngu dregin saman í einni setningu og vísað í tengdar fréttir. Þar sem málið snýst um frelsissviptingu, þar á meðal barna, hefði bein tilvitnun frá t.d. Barnaheillum eða öðrum samtökum styrkt jafnvægi greinarinnar verulega. Framsetning fyrirsagnarinnar leggur áherslu á óskastaðsetningu sveitarstjóra fremur en umdeild grundvallaratriði laganna, sem gefur bjartsýnari tón en efnið gefur tilefni til. Bæjarstjórinn fær langmestan hluta textans og sjónarmið hans um að „eldri úrræði" verði fjarlægð eru sett fram án þess að spurt sé hvað það þýði fyrir þá sem þar búa nú. Í heildina sinni er þetta sómasamleg fréttaskrif en skortir dýpt á þeim stað þar sem hún skiptir mestu máli.