Greinin er birt sem skoðun og skal metin á þeim forsendum. Rökfærslan er skýr í grófum dráttum: höfundur dregur fram andstæðu milli framgöngu forsætisráðherra í erlendum miðli og ræðu fyrrverandi forseta á stofnfundi. Veikleikinn liggur í því hve grunnt er grafið. Höfundur fullyrðir að Ólafur Ragnar sé „nú orðinn hugmyndafræðilegur leiðtogi Sjálfstæðisflokksins" en rökstyður það ekki frekar en að vísa til lofsamlegra samfélagsmiðlafærslna sjálfstæðismanna. Þar vantar efnislegan stuðning: hvaða hugmyndafræði er átt við, hvernig birtist sá leiðtogahlutverk í flokksstefnu eða aðgerðum? Lýsingin á ræðu Ólafs sem „úrtöluræðu" sem hann hafi „flutt oft áður" er hægt að lesa sem rökstuðning, en hún er fullyrðing sem engu er studd nema minni höfundar. Þá er lofsöngur við Kristrúnu almenns eðlis; lesandinn fær ekki að vita hvað hún sagði sem var svo markvert. Sem skoðanapistill er þetta viðunandi en grunnur; röksemdafærslan er frekar ábending en útfærð greining.

Greinin er réttarsalsfrétt sem byggir nær alfarið á hljóðupptökum sem spilaðar voru við aðalmeðferð; það er sterkur og lögmætur heimildargrundvöllur. Fréttamaður hefur greinilega verið viðstaddur og tekið nákvæmar athugasemdir, sem gefur fréttinni sannanlegt gildi. Staðfesting á aðalmeðferðardegi og dómstól styrkir sannreynanleika efnisins. Veikleikinn liggur í því að sjónarhorn sakborninganna kemur hvergi fram; enginn verjandi er spurður um túlkun á upptökunum eða áform varnaraðila. Heldur er ekki vitnað beint til saksóknara. Þetta skiptir máli þar sem efnið er afar alvarlegt og getur mótað viðhorf lesenda. Fréttin hefði orðið sterkari ef bætt hefði verið við einni setningu um hvort ákærðu neita sök eða viðurkenna, eða bætt hefði verið við efni úr varnarmálflutningi. Framsetningin er hins vegar lýsandi fremur en túlkandi; fréttamaðurinn leggur ekki sjálfur dóm á efnið heldur reifar orðrétt hvað heyrist í upptökunum. Heildarniðurstaðan er góð réttarsalsfrétt sem hefði getað verið enn betri með stuttri yfirlýsingu frá verjanda.

Greinin er í raun útdráttur úr hlaðvarpi, sem þýðir að blaðamaðurinn bætir litlu sem engu við frumefnið. Engin önnur heimild er leitað til, enginn fræðimaður, stjórnmálamaður eða sérfræðingur í utanríkismálum er spurður til að meta fullyrðingar Hrundar, til dæmis þá staðhæfingu að stuðningur ESB og Evrópska seðlabankans hafi flýtt efnahagsbatanum eftir hrunið. Slíkar fullyrðingar eru umdeildar meðal hagfræðinga og verðskulda a.m.k. einhverja skoðunarprófun. Framsetningin er einróma: viðmælandi fær rúman vettvang til að útskýra sína sýn, spyrillinn mótsegir aldrei og bætir ekki samhengi við. Þetta er ekki vandamál ef um sé að ræða hefðbundið viðtal eða skoðanaþátt, en greinin er merkt sem ritstjórnarefni, sem gefur til kynna að um sé að ræða efni undir ritstjórnarlegri ábyrgð miðilsins. Ef svo er, hefði mátt ætlast til lágmarks samhengis eða gagnrýninnar spurningar. Sagan af sovéska kafbátnum er áhugaverð en algerlega ósannreynanleg; hún styður við viðmælandans meginskilaboð án þess að hægt sé að staðreyna hana. Í heild sinni er þetta frekar kynning á hlaðvarpi en sjálfstæð fréttaskýrsla.

Megingallinn hér er að greinin byggir nánast alfarið á tveimur heimildum: grein Mímis í Morgunblaðinu og athugasemdum af samfélagsmiðlum. Ekkert er leitað til sérfræðinga, hagfræðinga eða fulltrúa ESB-stuðningsmanna til að meta fullyrðingar Mímis um launalækkanir, orkuverð eða kvótakerfið. Framsetningin gefur til kynna að þetta sé ritstjórnarefni frekar en skoðanagrein, en í raun er engin sjálfstæð fréttaöflun að finna; umfjöllunin er endursögn á grein annars fjölmiðils ásamt ófaglegri skoðanakönnun úr athugasemdum á Facebook. Jafnvægi er reynt með því að birta bæði gagnrýni og stuðning í athugasemdunum, en það er veikur staðgengill raunverulegrar gagnaðilaumfjöllunar. Sólveig Anna Jónsdóttir er nefnd sem formaður Eflingar og nei-málsvari, en engin rödd úr já-hernum fær sambærilega kynningu. Þá eru ýmsar fullyrðingar Mímis, til dæmis um orkuverð í Noregi og áhrif innri markaðarins á laun, birtar án nokkurrar sannprófunar eða samhengis. Sem ritstjórnarefni ætti greinin að sinna dýpri greiningu en hún gerir; í staðinn virðist hún vera léttur samfélagsmiðlaúrdráttur.

Greinin er birt undir flokknum „Umræða" og ber þess skýr merki; höfundur gerir ekki tilraun til hlutlægrar fréttaflutnings heldur rökstyður ákveðna afstöðu. Á þeim forsendum má meta hana á gæðum röksemdafærslu og heiðarleika í meðferð heimilda. Styrkur greinarinnar er skýr tilvísun í nýja AGS-skýrslu ásamt sértæku fylgiriti þar sem ítarleg tölfræðigreining er sögð liggja að baki; lesandi getur sótt þetta efni og sannreynt tölurnar. Einnig er vísað í fyrirtækjauppgjör Hagstofunnar til stuðnings 20% launakostnaðarhlutfalli. Þetta eru sterk gögn sem veita greininni trúverðuga stoð.

Hins vegar er röksemdin einsleit á þann hátt að ekkert rými er gefið þeim sem túlka AGS-gögnin öðruvísi eða benda á að launaáhrif geti verið vanmetin í slíkum líkönum, til dæmis vegna óbeinna áhrifa launa á innflutningsverð í gegnum gengi krónunnar. Þá er framleiðniaukningin á bilinu 1 til 1,5% tilgreind án sérstakrar heimildar; óljóst er hvort hún kemur úr AGS-skýrslunni eða er höfundar eigin mat. Reiknidæmið um 5% launahækkun er gagnlegt en einfaldar í raun flóknari gangverka, og höfundur gæti viðurkennt það til að styrkja trúverðugleika röksemdanna. Mikilvægt er að taka fram að höfundur segist starfa hjá Eflingu, stéttarfélagi sem hefur beina hagsmuni af niðurstöðunni; þetta er heiðarlegt og nefnt í greininni en lesandi ætti engu að síður að hafa hagsmunatengslið á hreinu þegar hann metur rök greinarinnar. Þegar á heildina er litið er þetta vel rökstudd skoðanagrein sem styðst við trúverðuga alþjóðlega heimild, en hefði orðið sterkari ef höfundur hefði minnst á helstu mótbárur.

Greinin er birt sem skoðun og höfundur kynnir sig sem kennari og skólastjórnandi; hún er metin á þeim forsendum. Kjarnarökin eru skýr og vel uppbyggð: höfundur ber saman núverandi A-D kvarða og fyrirhugaðan talnakvarða, sýnir fram á að grundvallarhugsunin breytist lítið og bendir á mótsögn í málflutningi ráðherra sem annars vegar kallar breytinguna mikilvæga, hins vegar segir hún eigi ekki að koma á óvart. Þetta er sannfærandi greining á innra samræmi stefnunnar. Veikleikinn felst í því að greinin vísar ekki í nein opinber skjöl, reglugerðadrög eða tilkynningar frá ráðuneytinu til stuðnings fullyrðingum um efni nýja kvarðans; lesandinn verður að treysta höfundi um lýsinguna á hæfniþrepunum og hvað tölurnar eiga að þýða. Fullyrðingin um að starfsfólk ráðuneytisins sé „í slökkvistarfi" er óstudd og virðist byggð á hreinu mati eða ógreindum samræðum. Fyrir skoðanagrein er þetta þó viðunandi; rökstuðningurinn er innbyrðis samkvæmur og byggt á sérþekkingu, þótt tilvísanir í opinber gögn hefðu styrkt hann verulega.

Greinin er birt sem skoðun og höfundur kynntur sem þingflokksformaður Samfylkingarinnar; gagnsæið er þar með nægilegt. Rökstuðningurinn er skýr og vel uppbyggður: höfundur viðurkennir að aðildarviðræður séu hvorki einfaldar né kostnaðarlausar og reynir að svara helstu mótbárum andstæðinga sinna. Hann nefnir afstöðu Sjálfstæðisflokks og Miðflokks sem andmælaraddir, þótt hann endurorði þær fremur en að vitna beint í þær. Fullyrðingin um að aðild myndi opna „raunhæfa leið að lægri vöxtum" er sett fram án fyrirvara eða tilvísunar í hagfræðilega greiningu og hefði styrkt textann ef henni væri fylgt úr garði með heimild. Á heildina litið er þetta heiðarlegur pólitískur málflutningur þar sem afstaða er greinileg frá fyrstu línu; lesandinn er ekki blekktur um eðli textans. Skoðunargrein af þessu tagi er metin á gæðum rökstuðnings fremur en heimildajafnvægi, og í því ljósi stenst greinin vel, þótt hún hefði hagnast á að vísa frekar í sannreynanleg gögn til stuðnings efnislegum fullyrðingum.

Greinin er birt sem skoðanagrein og á að meta á þeim forsendum. Sterkasta stoð pistilsins eru tölur Hagstofu Íslands, sem vísað er til með beinni tilvísun og vefslóð; það er til fyrirmyndar fyrir skoðanagrein og gerir lesandanum kleift að sannreyna kjarnafullyrðingarnar um hlutfall fyrirtækja, stefnumótun og verkefnagreiningu. Röksemdafærslan er skýr og vel byggð: höfundur dregur línuna frá tölfræði Hagstofunnar yfir í áskoranir á vinnustöðum, í skólum og á samfélagslegu plani, með rökréttum hætti. Hann tilgreinir jafnframt heiðarlega að pistillinn hafi verið skrifaður með aðstoð gervigreindar, sem er viðeigandi gagnsæi. Veikleikinn er þó sá að höfundur er sjálfur fyrirlesari og ráðgjafi um hagnýtingu gervigreindar, og pistillinn er í raun markaðssetning á þeirri þjónustu sem hann selur; setningin „á námskeiðum sem ég hef haldið fyrir þúsundir Íslendinga" er bæði heimild og auglýsing á sama tíma. Þetta er ekki ólöglegt né óeðlilegt í skoðanagrein, en lesandinn hefði hagnast á skýrari merkingu um hagsmunatengsl frekar en einni línu neðanmáls. Efnislega er pistillinn einhæfur að því leyti að engin gagnrýnin sjónarmið fá rými: enginn fræðimaður, stéttarfélagi eða gagnrýnandi sem varar við ofáherslu á tæknilæsi fær að koma að; þó er það ekki stórgalli í skoðanagrein, lækkar það rökstuðninginn aðeins. Á heildina litið er þetta vel skrifaður pistill með sannreynanlegri heimild og skýrri röksemd.

Greinin er birt sem skoðun og ber að meta sem slíka. Höfundur kynnir sig heiðarlega sem prófessor emerita og stjórnarmeðlim Landverndar, sem gefur lesandanum samhengi um afstöðu hennar. Styrkur greinarinnar liggur í því að hún tekur á mörgum algengum fullyrðingum og svarar þeim eina af annarri; tilvísun í Grein 142 í ESB-sáttmálanum, Natura 2000-kerfið og EES-samninginn sýnir að höfundur byggir á sannreynanlegum gögnum. Veikleiki greinarinnar er hins vegar að orðið „lygi" er notað sem endurtekinn útgangspunktur án þess að viðkomandi fullyrðingar séu tengdar við nafngreinda uppsprettu eða tilvitnun; lesandinn fær ekki að vita nákvæmlega hvar þessar „lygar" birtust eða hver sagði þær. Það dregur úr sannreynanleika gagnrýninnar og gerir lesandanum erfiðara um vik að meta hvort höfundur sé að vega á raunveruleg rök andstæðinga eða á strámann. Tilfinningaleg framsetning, einkum endurtekin tilvísun í reiði dóttur höfundar, er rithöfundarval sem eflaust höfðar til einhverra en styrkir ekki röksemdafærslu greinarinnar. Sem skoðanaskrifandi hefði verið sannfærandi að vísa í tiltekin ummæli eða heimildir þar sem andstæðingar settu þessar fullyrðingar fram, til þess að lesandinn gæti metið sjálfur hvort um „lygar" sé að ræða eða ólík túlkun. Á heildina litið stendur greinin vel sem afstaða í umræðunni, en hún er frekar bein yfirlýsing en vel sótt rökstuðningur.

Greinin er birt sem skoðanagrein og höfundur er nafngreindur sem bæjarfulltrúi Samfylkingarinnar; gagnsæið er þar með í lagi. Sem pólitískt málflutningsplagg er hún skýr og skipulögð. Höfundur dregur fram raunveruleg dæmi, eins og norsku þjóðaratkvæðagreiðslurnar og úrsögn Breta, til stuðnings meginrökum sínum um að endanleg ákvörðun um aðild sé ávallt í höndum þjóðar. Þetta er sannreynanlegt og styrkir rökstuðninginn.

Á hinn bóginn er nokkuð veikt hvernig höfundur vísar til fullyrðinga Ólafs Ragnars Grímssonar og annarra nei-talsmanna. Hann endursegir sjónarmið þeirra án þess að vitna beint í þau eða tilgreina hvar þau komu fram; lesandinn verður sjálfur að leita uppi upprunann. Einnig má benda á að fullyrðingin „ekkert ríki hefur gengið í ESB nema að undangenginni þjóðaratkvæðagreiðslu" er ekki alveg nákvæm; í nokkrum tilfellum hafa ríki ratified aðild eingöngu með þingsályktun. Þetta er ekki alvarlegur ágalli í skoðanagrein, en sýnir að staðhæfingar höfundar hefðu hagnast á nánari tilvísunum. Sem skoðanatexti er greinin viðunandi, þótt rökstuðningurinn sé frekar einhliða og taki lítinn þátt í raunverulegum gagnrökum nei-hliðarinnar.