Ljós í óreiðu samtímans
visir.is 3733 gr. 6.0
ruv.is 1720 gr. 6.2
mbl.is 1420 gr. 5.7
dv.is 1336 gr. 5.2
vb.is 852 gr. 5.9
mannlif.is 341 gr. 4.9
nutiminn.is 260 gr. 4.6
heimildin.is 260 gr. 6.4
samstodin.is 14 gr. 4.6
viljinn.is 2 gr. 4.5
visir.is 3733 gr. 6.0
ruv.is 1720 gr. 6.2
mbl.is 1420 gr. 5.7
dv.is 1336 gr. 5.2
vb.is 852 gr. 5.9
mannlif.is 341 gr. 4.9
nutiminn.is 260 gr. 4.6
heimildin.is 260 gr. 6.4
samstodin.is 14 gr. 4.6
viljinn.is 2 gr. 4.5
visir.is 2026-08-15 08:01

Dánaraðstoð án laga, en ekki án veru­leika

Skoðanagrein Ingrid Kuhlman, formanns Lífsvirðingar, þar sem hún færir rök fyrir því að lagabann við dánaraðstoð eyði ekki siðferðilegum grásvæðum við lífslok. Greinin byggir á frásögnum aðstandenda, …

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðanagrein og höfundur er skýrt nafngreind sem formaður hagsmunasamtaka sem berjast fyrir lögleiðingu dánaraðstoðar; gagnsæi um stöðu höfundar er til fyrirmyndar. Sem rökstuðningsrit er greinin vel skipulögð og vönduð. Höfundur notar viðurkenndan siðfræðilegan ramma, tilvitnun í nafngreindan alþjóðlegan sérfræðing (Rob Jonquière) og tiltekið tilefni (erindi hans fyrir Siðfræðiráð Læknafélags Íslands árið 2017), sem gerir kjarnann sannreynanlegan. Frásögn systkinahópsins er áhrifarík en ónafngreind, sem er skiljanlegt vegna eðlis efnisins; þó hefði mátt nefna hvort vitnisburðurinn byggi á skriflegri frásögn til félagsins eða öðru. Helsti veikleiki greinarinnar sem röksemdafærslu er að hún kemst nokkuð nálægt þeirri fullyrðingu að dánaraðstoð eigi sér stað á Íslandi án þess að leggja fram neitt áþreifanlegt, en viðurkennir um leið skýrt að engin gögn liggi þar fyrir. Þetta er heiðarleg afstaða. Rökin hefðu þó orðið sterkari ef vísað hefði verið í rannsóknir eða kannanir frá samanburðarlöndum til að styðja þá fullyrðingu að óformlegar aðgerðir séu algengar þar sem lagabann ríkir. Á heildina litið er þetta vel byggð skoðanagrein sem gerir grein fyrir forsendum sínum.

visir.is 2026-08-15 15:41

Miðflokksmenn helmingi lík­legri til að segja já en Sjálf­stæðis­menn

Greinin fjallar um niðurstöður nýs þjóðarpúls Gallup um þjóðaratkvæðagreiðsluna um ESB-viðræður. Helsta niðurstaðan er að 14% kjósenda Miðflokksins ætli að segja já, samanborið við 9% Sjálfstæðismanna…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Fyrirsögnin leggur áherslu á samanburð milli Miðflokks og Sjálfstæðisflokks, en þegar skoðað er nánar er um mjög lág hlutföll að ræða: 14% á móti 9%. Orðalagið „helmingi líklegri" er tæknilega rétt en getur gefið ýkta mynd; munurinn er fimm prósentustig af litlum hópi innan könnunar. Greinin sjálf tekur þó skýrt fram að heildarmunurinn milli já og nei sé ekki tölfræðilega marktækur, sem er gott. Heimild greinarinnar er ein og skýr: þjóðarpúls Gallup. Þetta er sannreynanleg og traust heimild, en greinin bætir engu við umfram það sem könnunin sjálf segir; enginn fræðimaður eða stjórnmálafröðingur er spurður um hvers vegna þessi munur sé til staðar eða hvað hann þýði. Framsetningin er gagnrýnisverð að því leyti að fyrirsögnin dregur athygli að einum ákveðnum sjónarhorni úr könnuninni, frekar en heildarniðurstöðunni, sem er hnífjöfn staða milli já og nei. Það er ritstjórnarlegt val sem hallast í átt að því að gera flokkaskil að meginatriði umfjöllunarinnar.

visir.is 2026-08-16 07:33

Þegar kenni­vald kemur í stað raka

Skoðanagrein byggingaverkfræðings sem tekst á við kennivald sérfræðinga í ESB-umræðunni, sérstaklega grein Carls Baudenbachers í Morgunblaðinu. Höfundur fer fram á skýrari aðgreiningu á staðreyndum, m…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðun og á að meta sem slíka. Kjarni röksemdafærslu Sigurðar er áhugaverður og á sér vísindaheimsfræðilega undirstöðu: hann krefst þess að lesendur geri greinarmun á staðreyndum, fræðilegu mati, pólitískri ályktun og spá. Þetta er vel sett fram og rökin eru skýr. Staðreyndir sem höfundur nefnir, eins og stöðu aðildarviðræðna (27 af 33 köflum opnaðir, 11 lokaðir til bráðabirgða, sjávarútvegur ekki opnaður), eru sannreynanlegar og samræmast opinberum heimildum. Tilvísun í yfirlýsingu ríkisstjórnarinnar um tvöfalda þjóðaratkvæðagreiðslu er einnig sannreynanleg.

Það sem veikir greinina er að höfundur beitir stundum sömu aðferð og hann gagnrýnir hjá Baudenbacher: hann setur fram eigið mat sem hlutlaust jafnvægi. Fullyrðingin „heiðarlegasta niðurstaðan fyrir fram er: við vitum það ekki enn" er líka pólitísk afstaða, þótt hún klæðist hlutlausum búningi. Að krefjast viðræðna vegna þess að niðurstaða sé óþekkt er rökrétt, en jafnframt rök með einni hlið umræðunnar. Höfundur viðurkennir þetta ekki sérstaklega. Sömuleiðis er gagnrýni hans á Morgunblaðið sem „pípulögn" réttmæt að grunni til, en hún kemst ekki alveg upp í það sem hann krefst af öðrum: hann tilgreinir ekki hvaða tilteknar fullyrðingar Baudenbachers séu rangar eða villandi, heldur gagnrýnir formið fremur en efnið. Það dregur úr bitanum. Sem skoðanagrein er þetta vel skrifuð og hugvekjandi, en höfundur mætti beita sömu sjálfsrýni og hann krefst af öðrum.

visir.is 2026-08-16 07:45

Að vinna rök­ræður án rök­semda, Þekkir þú Gish gallop tæknina?

Skoðanagrein eftir Guðna Frey Öfjörð, Pírata, sem útskýrir rökræðutæknina „Gish gallop" og sýnir með skálduðum dæmum hvernig henni er beitt í opinberri umræðu. Greinin er fræðandi að formi til en vísa…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðun, og höfundur lýsir sér sem Pírata. Á eigin forsendum skoðanagreinar er hún vel uppbyggð: hugmyndin er skýr, dæmin skáldleg en áþreifanleg, og ráðleggingar um viðbrögð gagnlegar. Höfundur gerir greinarmun á skálduðum sviðsmyndum og raunveruleikanum, sem er jákvætt. Veikleikinn liggur í tvennu. Í fyrsta lagi vísar greinin hvergi í uppruna hugtaksins, sem á nafn sitt eftir skapísmann Duane Gish, né í neinar fræðilegar heimildir um rökvillur eða rökræðurannsóknir; slíkar tilvísanir hefðu styrkt trúverðugleika textans verulega. Í öðru lagi gefur höfundur í skyn að forseti Bandaríkjanna noti tæknina meðvitað en nefnir hann ekki á nafn og styður þá fullyrðingu engum gögnum. Fyrir skoðanagrein sem ætlar sér að fræða um rökræðugalla er kaldhæðnislegt að láta slíka fullyrðingu standa án stuðnings. Framsetningin er ekki pólitískt lituð að marki; dæmin beinast jafnt að innflytjendahryggjubroti á hægri væng og orkuskiptaumræðu, og höfundur kynnir sig opinskátt sem flokksbundinn. Heilt á litið er þetta sómasamleg skoðanagrein, en fræðileg undirstaða hennar er grunnari en efnið gefur tilefni til.

visir.is 2026-08-16 08:02

Er EES bið­stofa eða enda­stöð?

Skoðanagrein lögmanns sem fer yfir nýja bók Carls og Lauru Melusine Baudenbacher um stöðu Íslands gagnvart EES og ESB í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslu. Höfundur lýsir meginrökum bókarinnar með heiða…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðanagrein og ber að meta á þeim forsendum. Sem bókarýni og pólitísk hugleiðing stendur hún vel. Höfundurinn gerir grein fyrir afstöðu bókarhöfundanna, lýsir henni heiðarlega sem málsvörn og bendir sjálfur á veikleika verksins: takmarkaða umfjöllun um hugsanlega kosti ESB-aðildar. Þetta er af heiðarleika og gefur lesandanum svigrúm til að mynda sér skoðun. Tilvísun í bakgrunn Baudenbachers, setu hans við EFTA-dómstólinn og Icesave-málið er sannreynanleg og gefur lesandanum ramma.

Veikleikinn er þó sá að greinin hallar óhjákvæmilega í sömu átt og bókin sem hún fjallar um. Höfundur leggur áherslu á sjávarútveg, stofnanalegt sjálfstæði og EFTA-dómstólinn, en nefnir aðeins í fljótu bragði þau sjónarmið sem mæla með aðild. Greinin viðurkennir þessa slagsíðu en leiðréttir hana ekki. Sem skoðun er þetta leyfilegt, en rökstuðningurinn hefði verið sannfærandi ef höfundur hefði tekist á við eitt eða tvö meginrök aðildarsinna á þeirra eigin forsendum. Samt sem áður er þetta vel skrifuð, heiðarleg og gagnleg skoðanagrein í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslu.

visir.is 2026-08-16 13:03

Vilt þú að Ís­land á­byrgist 250 ma.kr. af skuldum ESB?

Skoðanagrein hæstaréttarlögmanns sem færir rök gegn ESB-aðild á grunni skuldaábyrgðar. Höfundur vísar í sáttmálagreinar, opinber gögn framkvæmdastjórnar ESB, Hagstofu Íslands og Kiel Institute og reik…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðun og höfundur er nafngreindur sem hæstaréttarlögmaður. Rökstuðningurinn er fremur vel uppbyggður fyrir skoðanagrein: vísað er í tilteknar greinar Lissabon-sáttmálans, opinber gögn framkvæmdastjórnar ESB, Hagstofu Íslands og Ukraine Support Tracker frá Kiel Institute, sem gerir lesendum kleift að sannreyna kjarnafullyrðingar. Þetta er styrkur. Hins vegar er framsetningin ónæm fyrir gagnrýni á nokkrum stöðum. Útreikningur á „250 milljörðum króna" hlut Íslands byggir á einni forsendureikniaðferð þar sem vergar þjóðartekjur eru notaðar sem eini mælikvarðinn, en höfundur viðurkennir sjálfur að skuldbinding sé ekki sama og greiðsla. Samanburðurinn við hjúkrunarheimili og Landsspítala er klassísk skoðanagreinaaðferð til að gera tölur áþreifanlegar, en hún hyllir jafnframt möguleg mótrök um ávinning af aðild. Fullyrðingin um að ESB muni „án efa" safna frekari skuldum og að „ekki sé langt að bíða" eftir beinu skattlagningarvaldi sambandsins á einstaklinga er spekúlatíf og ekki studd neinum gögnum. Þar er höfundurinn að framsetja skoðanir sínar sem nánast sjálfsagðar staðreyndir. Að vísu er þetta leyfilegt í skoðanagrein, en rökstuðningurinn hefði orðið sannfærandi ef höfundur hefði viðurkennt helstu gagnrök, svo sem hugsanlegan efnahagslegan ávinning af aðild eða hvernig aðild að stærri markaði gæti dregið úr áhættu. Fyrir skoðanagrein er þetta þokkalegt verk: heimildir eru nefndar og röksemdafærslan er gagnsæ, en einsleitni sjónarhornsins og spákaupmennsku í niðurlagi draga úr þyngd greinarinnar.

visir.is 2026-08-16 14:01

Skoða hvort gervi­að­gangar og grun­sam­legar síður séu er­lend öfl í dul­búningi

Vísir fjallar um vöktun greiningardeildar ríkislögreglustjóra á mögulegum erlendum áhrifum á þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-viðræður. Greinin byggir aðallega á viðtali við Finnboga Jónasson aðstoðaryfir…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin stendur vel á eigin fótum sem frétt um aðgerðir lögreglu í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslu. Aðalheimildin, Finnbogi Jónasson hjá greiningardeild ríkislögreglustjóra, er nafngreindur og viðeigandi talspersona; tilvitnun í hann er ítarleg og les vel. Blaðamaðurinn bætir við samhengi um vefsíðuna ríkissjóður.is (með tilvísun í umfjöllun Morgunblaðsins og ummæli fjármálaráðherra), „Viðreisnarbottana" og starf Netvísar, sem gefur fréttinni breidd umfram einfalt viðtal.

Helsti veikleiki er að greinin er nánast eingöngu byggð á sjónarhorni lögreglunnar; enginn sérfræðingur á sviði upplýsingaöryggis eða stjórnmálafræði er ráðfærður til að meta umfang ógnarinnar eða setja vöktunina í samhengi. Athugasemd um skort á eftirliti með fjármögnun félagasamtaka er mikilvæg en óstudd tilvísun í ákveðna heimild, þótt hún kunni að vera sannreynanleg í opinberum lögum eða reglugerðum. Einnig hefði verið eðlilegt að leita eftir viðbrögðum þeirra sem standa á bak við umrædda vefsíðu eða gefa þeim hliðstæðan vettvang. Þrátt fyrir þessa annmarka er greinin traust fréttavinna sem þjónar mikilvægu upplýsingahlutverki fyrir almenning.

visir.is 2026-08-16 14:56

Það er jóker í spilinu

Greinin fjallar um komandi þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-viðræður og þá spurningu hvort Donald Trump gæti haft áhrif á niðurstöðuna. Byggt er á viðtölum við tvo nafngreinda sérfræðinga á þættinum Spren…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin byggir nær alfarið á sjónarmiðum tveggja sérfræðinga, Ólafs Þ. Harðarsonar og Vilborgar Ásu Guðjónsdóttur, sem báðir eru nafngreindir og með skýra faglega stöðu. Þetta eru traustar heimildir innan síns sviðs og tilvitnunarnar eru réttnefndar. Athyglisvert er þó að greinin nefnir „skoðanakannanir síðustu vikna" án þess að tilgreina hvaða kannanir, hverjir stóðu að þeim eða nákvæmar tölur; lesandinn getur ekki staðreynt fullyrðingar um þróun forskots já-hliðar eða hlutfall óákveðinna kjósenda. Þetta er veikleiki sem skiptir máli þar sem þessar tölur mynda forsendur greinarinnar.

Þá má benda á að báðir viðmælendurnir leggja áherslu á sömu hlið málsins: möguleg áhrif Trump og breytta öryggismálastöðu. Enginn viðmælandi er sóttur á nei-hlið þjóðaratkvæðisins eða til að varpa ljósi á aðrar hliðar umræðunnar. Greinin er þó ekki birt sem skoðun heldur sem fréttaefni, og þar hefði mátt gera betur til jafnvægis. Framsetningin er að mestu leyti hlutlæg og tilvitnunum miðlað beint, en undirliggjandi áhersla er á já-hliðina og möguleg jákvæð áhrif Trump-andmæla á hana.

visir.is 2026-08-16 15:33

Er Ís­land í al­vöru svo miklu ríkara en um­heimurinn?

Skoðanagrein hagfræðings sem heldur því fram að hátt raungengi krónunnar og vaxtamunur við útlönd gefi villandi mynd af auði Íslands í samanburði við önnur lönd. Höfundur notar Big Mac Index sem aðalv…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðun og höfundur kynntur sem hagfræðingur, sem gefur henni faglegan grundvöll. Röksemdin er skýr og samhangandi: vaxtamunur heldur gengi krónunnar sterku, launahækkanir í krónum skila sér sem hækkun í erlendum gjaldmiðlum, en kaupmáttur innanlands eykst lítið. Þetta er vel þekkt sjónarmið í íslenskri hagfræðiumræðu og höfundur rökstyður það með tölum, til dæmis 52% launahækkun í dollurum, 61% í evrum og 5% aukningu kaupmáttar í krónum á fimm árum. Þessar tölur eru þó settar fram án tilvísunar í ákveðna gagnagrunn eða stofnun; lesandi getur ekki endilega sannreynt þær út frá greininni einni saman, þótt líklegt sé að þær byggist á opinberum gögnum frá Hagstofu eða Seðlabanka.

Sterkasta röksemdafærslan snýst um samlíkinguna við ástandið fyrir hrun 2008, en höfundur fullyrðir að gengisfall sé „alveg víst" án þess að setja fyrirvara við þá spá. Það er veikleiki, jafnvel í skoðanagrein, að kynna óvissu sem vissu. Einnig er vert að benda á að greinin tengist greinilega ESB-umræðunni og birtist meðal fjölda annarra skoðanagreina um sama efni; niðurlagið bendir beint á Evrópusambandsumræðuna og hvetur lesendur til að „láta ekki krónuna blinda" sig. Sú pólitíska undirbygging er lögmæt í skoðanagrein, en hefði mátt vera skýrari. Fullyrðingin um að „allar greiningardeildir bankanna" hafi sagt að gengið muni leiðréttast er óstudd nánari tilvísun og virkar sem yfirlýsing um samstöðu sem lesandinn getur ekki kannað. Á heildina er rökstuðningurinn sæmilega traustur sem skoðun hagfræðings, en skortir nákvæmar heimildir við lykilstaðhæfingar.

visir.is 2026-08-16 15:48

Leiftur­sókn gegn lýðheilsu

Skoðanagrein þar sem formaður Foreldrasamtaka gegn áfengisauglýsingum gagnrýnir auglýsingaherferð Samtaka verslunar og þjónustu og rökstyður að frjálsari áfengissala stefni lýðheilsu í hættu. Greinin …

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðun og höfundur gefur sig fram sem formann hagsmunasamtaka, sem er til fyrirmyndar í gagnsæi. Það sem einkennir greinina mest er óvenjulega ríkuleg heimildanotkun fyrir skoðanagrein: yfir fimmtán ritrýndar rannsóknir og skýrslur alþjóðastofnana eru nefndar með fullum bókfræðilegum tilvísunum. Þetta styrkir röksemdarfærsluna verulega og gerir lesandanum kleift að sannreyna fullyrðingar sjálfstætt. Tilvísun í könnun Embættis landlæknis (2026) um aldurseftirlit er ágæt innlend stoð.

Á hinn bóginn er röksemdarfærslan algjörlega einhliða, sem skoðanagrein hefur leyfi til að vera, en nokkrir veikleikar koma fram. Í fyrsta lagi er fullyrðingin um að kostnaður herferðar SVÞ nemi „margra ára eða áratuga framlagi hins opinbera til áfengisforvarna" óstudd; engin tala er nefnd og samanburðurinn er ósannanlegur. Í öðru lagi tengir höfundur herferð SVÞ beint við dómsmál um ólöglega áfengissölu og peningaþvætti á hálfkveðnum vísum, án þess að sýna fram á raunveruleg tengsl þar á milli. Þetta er veikur liður sem grefur undan trúverðugleika röksemdafærslunnar. Einnig má nefna að samanburður við tóbaksiðnaðinn, þótt algengur í fræðilegri umræðu, er settur fram sem sjálfsögð hliðstæða án fyrirvara. Sem skoðanagrein er þetta vel skrifuð og vel studd röksemdarfærsla, en gagnsæi um eigin tengsl og heimildir vega þyngra en einhliða framsetning í þessari greinartegund.

visir.is 2026-08-14 07:30

Það sem AGS til­greindi en Dagur dregur ekki fram

Skoðanagrein bæjarfulltrúa Miðflokksins sem andmælir túlkun Dags B. Eggertssonar á skýrslu AGS um evruupptöku. Höfundur heldur því fram að Dagur hafi valið sér úr skjalinu og sleppt veigamiklum fyrirv…

Einkunn Vitans: 8/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðun og höfundur er nafngreindur sem bæjarfulltrúi Miðflokksins, sem er til fyrirmyndar hvað gagnsæi varðar. Röksemdafærslan er vel uppbyggð: höfundur viðurkennir fyrst það sem andstæðingurinn fer rétt með, dregur síðan fram tilvitnunarefni úr sama skjali sem hinn sleppi, og greinir á milli þess sem AGS sagði beint og þess sem Dagur ályktar sjálfur. Tilvísanir í upprunaskjalið eru nákvæmar, allt að enskunni, og lesandi getur farið sjálfur í skjalið til sannprófunar. Athugasemdir Seðlabankans eru einnig nefndar, sem bætir við annarri staðfestri heimild. Veikleiki greinarinnar er fremur í tóninum en efninu: setningin „Nei takk. Jákvætt nei fyrir Ísland" er ályktun sem ber ekki að rugla saman við mat AGS, en höfundur hefur þá þegar gert grein fyrir að þetta sé hans eigin niðurstaða. Eins má benda á að greinin gagnrýnir Dag fyrir valtínsl en stundar sjálf sams konar valtínsl í gagnstæða átt; fyrirvararnir eru dregnir fram en ekki jafnmikil áhersla lögð á þá kosti sem höfundur viðurkennir í upphafi. Samt sem áður er þetta vel rökstudd skoðanagrein sem vísar beint í aðalheimildina og gefur lesandanum tól til að mynda sína eigin skoðun.

visir.is 2026-08-14 08:31

Hættum að giska: Fáum svörin á borðið

Skoðanagrein Stefáns Petterssonar færir rök fyrir því að Íslendingar eigi að kjósa „já" í komandi þjóðaratkvæðagreiðslu um að hefja aðildarviðræður við ESB. Höfundur byggir á sögulegri umfjöllun um að…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðun og er metin á þeim forsendum. Stefán kemur skýrt fram sem talsmaður „já" og ramminn er heiðarlegur að því leyti; lesandinn veit hvar höfundur stendur. Rökstuðningurinn er þó óvenju lauslegur miðað við það hversu víðtækar fullyrðingar hann ber fram. Vísað er í „sérfræðinga og hagfræðinga" sem hafi bent á vanmat á ávinningi myntsamstarfs, en enginn þeirra er nafngreindur og engin tiltekin rannsókn eða skýrsla er nefnd. Sömu sögu er að segja um „sögulegar úttektir" sem sýni sérlausnir aðildarríkja; ekkert dæmi er nefnt, ekkert skjal tilgreint. Þetta er veikleiki, því höfundur ætlar sér að afgreiða „fullyrðingar af gerðinni svona verður þetta" sem tilhæfulausar, en þegar hann sjálfur heldur fram hagkvæmni lægri vaxta, stöðugri gjaldmiðils og lægra vöruverðs er stuðningurinn á sama tíma almenningsmark án heimilda. Greinin gagnrýnir jafnt „föðurlandssvikarar" og „stuðningsmenn auðvaldsins" sem upphrópanir, en sú hlutlægðartilraun skapar ekki raunverulegt jafnvægi: engin gagnrök eru skoðuð af alvöru, til dæmis raunveruleg dæmi þar sem sérlausnir náðust ekki, eða sjónarmið þeirra sem telja kostinn af sveigjanlegum gjaldmiðli meira en stymptan stöðugleika. Fyrir skoðanagrein er hugmyndafræðileg heiðarleiki viðunandi, en rökstuðningurinn hefði styrkst verulega ef höfundur hefði nefnt eitt eða tvö afmörkuð gögn til stuðnings.

visir.is 2026-08-14 10:00

Við eigum að þora að sjá hvað aðildar­samningur gæti falið í sér

Skoðanagrein Halldóru Sigríðar Sveinsdóttur, formanns Bárunnar stéttarfélags, þar sem hún talar fyrir áframhaldandi aðildarviðræðum við Evrópusambandið á persónulegum forsendum. Greinin er fyrst og fr…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðanagrein og nafngreindur höfundur er kynntur sem formaður stéttarfélags; gagnsæið er þar af leiðandi gott. Röksemdafærslan er skýr og byggð á einni meginforsendu: að samningaviðræður séu ekki ígildi aðildar. Þetta er lögmæt afstaða og vel framsett.

Hins vegar er greinin frekar grunnsýn sem skoðanagrein. Höfundur fullyrðir að verðbólga, háir vextir og þrýstingur á kaupmátt séu viðvarandi vandamál, en vísar hvergi í tölulegar heimildir, rannsóknir eða samanburð við aðrar Evrópuþjóðir sem styðji þá fullyrðingu að ESB-aðild gæti breytt þessu ástandi. Engin tilraun er gerð til að mæta gagnrökum andstæðinga, til dæmis um fiskveiðistjórnun, landbúnaðarstefnu eða fullveldissjónarmið. Greinin hverfist um tilfinningalega hvatningu (þora, treysta, ekki óttast) frekar en efnislega greiningu. Sem skoðanagrein stéttarfélagsformanns er þetta ásættanlegt, en rökstuðningurinn væri sannfærandi ef höfundur hefði vísað í einhver gögn eða dæmi frá öðrum löndum til að styrkja mál sitt.

visir.is 2026-08-14 11:58

Best að vera ekki með stórar yfir­lýsingar

Stutt frétt um gang kjaraviðræðna flugmanna og Icelandair, byggð nánast eingöngu á orðum formanns FÍA, Jóns Þórs Þorvaldssonar. Vísað er til sameiginlegrar yfirlýsingar aðila frá júní. Greinin er merk…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Fréttinni er augljóslega ólokið, eins og „fréttin er í vinnslu" gefur til kynna; hún er þó birt opinberlega og þarf því að standast lágmarkskröfur. Eini heimildamaðurinn er Jón Þór Þorvaldsson, formaður FÍA, sem er annar samningsaðilinn. Ekkert kemur frá Icelandair, ríkissáttasemjara eða öðrum aðila sem gæti sett stöðu viðræðnanna í samhengi. Þegar eingöngu ein hlið kjaradeilna fær að tjá sig í frétt, ekki skoðanagrein, skapast hætta á einhliða mynd. Vísunin í sameiginlega yfirlýsingu frá júní er góð og sannreynanleg, en hún nær ekki að bæta upp fyrir skort á viðbrögðum hins aðilans. Framsetningin er þó hófleg og enginn pólitískur halli er merkjanlegur; formaðurinn sjálfur áréttaði varkárni. Sem „í vinnslu" frétt gæti þetta orðið ásættanlegt þegar lokið er við hana, en í núverandi mynd er heimildanotkun of einsleit.

visir.is 2026-08-14 13:01

Af hverju sjó­menn mættu mögu­lega segja „já“

Skoðanagrein Kjartans Jónssonar á Vísi færir rök fyrir því að ESB-aðild gæti gagnast sjómönnum með því að knýja fram aðskilnað veiða og vinnslu og tryggja markaðsverð á afla. Höfundur vísar í Samkeppn…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðanagrein og ber að meta sem slíka. Kjartan Jónsson lýsir sér sem framkvæmdastjóra Múltikúlti íslensku; gagnsæi um hagsmuni er þannig til staðar. Röksemdarfærslan er skýr: lóðrétt samþætting útgerðar og vinnslu leiði til tilfærslna sem dragi úr veiðigjaldi til ríkisins og launum sjómanna, og ESB-reglur gætu þvingað fram aðskilnað. Höfundur vísar í Samkeppniseftirlitið og fullyrðir að það hafi bent á „kerfislægt vandamál" í íslenskum sjávarútvegi; tilvísunin er sannreynanleg en ónákvæm, og ekkert skýrsluheiti eða dagsetning er gefin. Verðsamanburðurinn á uppsjávarfiski milli Íslands og Færeyja, þar sem „allt að þrefalt hærra verð" sé fengist í Færeyjum, er áhrifamikil fullyrðing sem ekki er studd tilgreindum gögnum. Sama á við um hliðstæðu við orkumarkaðinn og EES-reglur: ályktunin um að „sambærileg krafa" verði gerð um aðskilnað veiða og vinnslu er sett fram sem líkleg án þess að nokkur heimild styðji hana. Fordæmi Noregs er nefnt á gagnlegan hátt, en höfundur einfaldar norsku samningaviðræðurnar verulega og nefnir ekki að Noregur hefur aldrei verið ESB-ríki og aðstæður eru frábrugðnar. Hin pólitíska niðurstaða, að sjómenn ættu að kjósa „já" þann 29. ágúst, er skýr og heiðarleg; enginn reynir að dylja afstöðuna. Sem skoðanabútur stenst greinin ágætlega, en rökstuðningurinn hefði orðið sannfærandi hér ef fullyrðingar um verðmismun og afstöðu Samkeppniseftirlitsins hefðu verið studdar nákvæmum heimildum.

visir.is 2026-08-14 15:00

Já, vegna allra

Skoðanagrein Ragnars Thorarensens þar sem hann rökstyður já-afstöðu sína í þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-aðildarviðræður. Höfundur vísar í nafngreindar kannanir og hagtölur til stuðnings rökum sínum og…

Einkunn Vitans: 8/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðanagrein og skal metin sem slík. Rökstuðningurinn er vel skipulagður og heiðarlegur að þessu leyti: höfundur viðurkennir strax í upphafi að hann sé ekki sannfærður um aðild og setur skýrt fram að já-atkvæðið snúist um viðræður, ekki endanlega aðild. Þetta gefur textanum trúverðugleika sem málflutningi. Sérstaklega ber að nefna að höfundur vísar í nafngreindar heimildir: YouGov-könnun um Brexit-kynslóðamuninn, bresku fjárlagaskrifstofuna (Office for Budget Responsibility) um 4% framleiðnitap, Ipsos-könnun frá júní og Eurostat-tölur um landsframleiðslu og einstaklingsneyslu Íslands miðað við ESB-meðaltal. Þetta eru sannreynanlegar tilvísanir og lyfta textanum yfir flesta skoðanagreina sem reiða sig eingöngu á yfirlýsingar. Veikleiki greinarinnar er að Brexit-samanburðurinn er einhliða nýttur: höfundur dregur aðeins fram þá hlið sem styður málflutning hans en skoðar ekki hvort samanburðurinn standist gagnrýna skoðun, til dæmis muninn á stöðu stórs ríkis sem gengur út og líttils ríkis sem gengur inn. Einnig mætti benda á að tölurnar um landsframleiðslu Íslands „árið 2025" eru settar fram sem staðreyndir án nánari tilvísunar í hvaða útgáfu Eurostat eða hvaða uppgjöri er vísað til, þótt lesandinn geti í grundvallaratriðum kannað þær. Á heildina litið er þetta vel rökstudd skoðanagrein þar sem höfundur tekur skýra afstöðu, styður hana við sannreynanlegar heimildir og viðurkennir takmarkanir á eigin afstöðu.

visir.is 2026-08-14 15:32

Hver á hug­myndina um tvö­falda þjóðar­at­kvæða­greiðslu?

Skoðanagrein lögfræðings sem rekur uppruna hugmyndarinnar um tvöfalda þjóðaratkvæðagreiðslu í Evrópusambandsmálinu og mótmælir þeirri fullyrðingu að Sjálfstæðisflokkurinn eigi hana. Greinin vísar í na…

Einkunn Vitans: 8/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðun á Vísi og á að meta sem slíka. Sem rökfærsla stendur hún vel: höfundur byggir niðurstöðu sína á röð nafngreindra heimilda, dagsetninga og beinna tilvitnana í opinberar yfirlýsingar stjórnmálamanna. Vitnað er í viðtal Björgvins G. Sigurðssonar í DV 22. apríl 2002, ummæli Björns Bjarnasonar, Össurar Skarphéðinssonar, Þorsteins Pálssonar, Þorgerðar Katrínar Gunnarsdóttur, Sifjar Friðleifsdóttur, Birkis J. Jónssonar, Geirs H. Haarde, Árna M. Mathiesen, Bjarna Benediktssonar og Illuga Gunnarssonar. Þessi fjöldi heimilda, sem flestar eru sannreynanlegar í þingskjölum og fjölmiðlagrunnum, gerir rökstuðninginn óvenju traustan fyrir skoðanagrein. Samanburður á þingsályktunartillögu frá 2008 og þingsályktun frá 2026 er efnislegur og eykur upplýsingagildi textans.

Það sem mætti gagnrýna er að höfundur hefur skýra niðurstöðu, þ.e. að Sjálfstæðisflokkurinn eigi ekki hugmyndina, og velur heimildir þannig að þær styðji þá niðurstöðu. Enginn fulltrúi Sjálfstæðisflokksins frá nútíma er látinn svara fyrir þá túlkun sem höfundur mótmælir; nútímakrafa flokksins um höfundarétt hugmyndarinnar er sett fram án beinna tilvísana í ákveðnar yfirlýsingar. Í skoðanagrein er það þó ekki alvarlegur annmarki, enda er formið gagnsætt. Heilt á litið er þetta vel unnin skoðanagrein þar sem rökin eru studd sannreynanlegum gögnum úr samtímaheimildum.

visir.is 2026-08-14 16:08

Bændur segja nei

Greinin flytur ályktun Búnaðarþings Bændasamtaka Íslands gegn ESB-aðild og birtir atkvæðagreiðslu ásamt rökstuðningi úr fréttatilkynningu samtakanna. Engin sjálfstæð heimild eða gagnsjónarmið koma fra…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Fréttaveitingin byggist alfarið á einni fréttatilkynningu frá Bændasamtökum Íslands og skýrslu milliþinganefndar þeirra. Tölulegar upplýsingar um atkvæðagreiðsluna eru skýrar og sannreynanlegar, og ályktunin sjálf er orðrétt tilvitnuð; þar stendur greinin á traustum grunni. Veikleikinn er hins vegar sá að engum öðrum aðilum er gefið tækifæri til að svara eða setja ályktunina í samhengi. Í umræðu um ESB-aðild, sem er eitt stærsta pólitíska álitaefni landsins, væri eðlilegt að leita til talsmanna aðildarsinna, fræðimanna í Evrópurétti eða stjórnvalda sem hafa tekið afstöðu. Fullyrðingin um að ekkert aðildarríki hafi fengið sambærilegar undanþágur kemur eingöngu frá skýrslu Bændasamtakanna sjálfra; blaðamaður hefði getað leitað staðfestingar hjá utanríkisráðuneytinu eða háskólafólki. Greinin er í raun ómótuð endursögn á fréttatilkynningu, sem er algengt í fréttamiðlun en dregur úr fréttaverðmætinu þegar efnið er svo pólitískt hlaðið.

visir.is 2026-08-14 16:16

Erum við að fóðra glæpa­heiminn og bóta­kerfin?

Skoðanagrein Davíðs Bergmanns, starfsmanns Fjölsmiðjunnar, þar sem hann heldur því fram að samfélagið rækti jarðveg fyrir glæpastarfsemi og ævilanga örorku með aðgerðaleysi gagnvart ungu fólki utan ke…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðun og á að meta á þeim forsendum. Höfundur gefur upp hagsmunatengsl sín í lokin, sem er gott, en sú yfirlýsing er auðveldlega yfirséð; hann er starfsmaður Fjölsmiðjunnar og mælir fyrir auknum fjárveitingum til einmitt slíkra úrræða, sem skapar augljósan hagsmunaárekstur sem hefði mátt undirstrika betur. Heimildanotkun er ásættanleg fyrir tegundina: vísað er í nafngreinda skýrslu um forvarnir á höfuðborgarsvæðinu, grein Odds Ingimarssonar í Læknablaðinu 2025, ummæli Höllu Gunnarsdóttur formanns VR og útreikninga Jóhannesar Kr. Kristjánssonar. Tölurnar um örorkufjölgun og kostnað eru þannig að lesandi getur í grundvallaratriðum sannreynt þær, þótt sum tilvísun sé óljós; skýrslan „Forvarnir og geðrækt á höfuðborgarsvæðinu" er til dæmis ekki dagsett eða tengd útgefanda, og fullyrðingin um 170 milljóna króna tap á hvern einstakling er sett fram án skýrs uppruna. Einnig er vísun í dómsmál þar sem maður hafi verið skotinn „níu skotum í bak og hnakka" ónákvæm; hvorki málsnúmer né dagsetning er gefin, og ályktunin um „afslátt af dómum" er sett fram sem staðreynd án þess að orsakasamhengi sé rökstutt. Röksemdafærsla greinarinnar er einstrengingsleg; höfundur spyr hvort „verðmiðinn sé of dýr" en metur aldrei mótrökin, svo sem hvort gagnrýnendur forvarnakostnaðar hafi raunhæfar ástæður, og samanburðurinn við „sænsku martröðina" er settur fram án nokkurs samhengis um hvað gerist í Svíþjóð. Sem skoðanagrein er þetta ásættanlegt en ekki sérlega vel rökstutt; tilfinningahlaðin orðræða tekur stundum yfir þar sem nákvæmari greining hefði styrkt málflutninginn.

visir.is 2026-08-14 19:19

Bændur í bar­áttu­hug á leið í her­ferð um landið

Frétt um afstöðu Bændasamtakanna gegn ESB-aðild og fyrirhugaða fundarherferð. Greinin byggir á tveimur nafngreindum heimildarmönnum innan bændasamfélagsins en vantar algerlega rödd frá hinni hlið umræðunnar.

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin nær vel utan um fréttaatburðinn sjálfan: ályktun Búnaðarþings og fyrirhugaða fundarherferð Bændasamtakanna. Heimildir eru nafngreindar, Trausti Hjálmarsson formaður Bændasamtakanna og Eyjólfur Ingvi Bjarnason formaður sauðfjárbænda, og tölur um atkvæðagreiðsluna (yfir 90%) koma beint frá formanni samtakanna. Skýrsla Bændasamtakanna er nefnd sem grundvöllur afstöðunnar, sem er staðfest heimild sem lesandi gæti leitað uppi.

Verulegur veikleiki greinarinnar er algjört skortur á jafnvægi. Málið snýst um þjóðaratkvæðagreiðslu þar sem tvær hliðar takast á, en engin rödd frá stuðningsmönnum ESB-aðildarviðræðna kemur fram: hvorki ríkisstjórn, fræðimenn, hagsmunasamtök neytenda né aðrir sem mæla með viðræðum. Greinin verður þar af leiðandi eins konar vettvangur fyrir málstað bænda án þess að neinn setji fullyrðingar þeirra í samhengi. Hefði dugt að nefna afstöðu hins liðsins í einni málsgrein eða benda á mótrök til að gefa lesandanum breiðari mynd. Fyrirsögn og framsetning draga einnig í átt að einum pól umræðunnar, þar sem „baráttuhugur" er sett fram án efasemda. Þetta er ekki ófagleg fréttamennska, en í samhengi við þjóðaratkvæðagreiðslu vantar skýrt hliðstæðu sjónarhorn.