Ljós í óreiðu samtímans
ruv.is 392 gr. 5.8
mbl.is 333 gr. 5.6
visir.is 197 gr. 5.8
dv.is 194 gr. 4.8
mannlif.is 118 gr. 4.9
vb.is 92 gr. 5.4
nutiminn.is 88 gr. 5.2
heimildin.is 37 gr. 6.4
ruv.is 392 gr. 5.8
mbl.is 333 gr. 5.6
visir.is 197 gr. 5.8
dv.is 194 gr. 4.8
mannlif.is 118 gr. 4.9
vb.is 92 gr. 5.4
nutiminn.is 88 gr. 5.2
heimildin.is 37 gr. 6.4
ruv.is 2026-06-15 19:02

Ótímabært að fullyrða hvort lækkun hafi skilað sér á dælunni

Greinin byggir nær alfarið á viðtali við Pál Gunnar Pálsson, forstjóra Samkeppniseftirlitsins, um hvort tímabundin lækkun virðisaukaskatts á eldsneyti hafi skilað sér til neytenda. Engin önnur sjónarm…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Frétt sem byggir á einum nafngreindum heimildamanni, forstjóra Samkeppniseftirlitsins, og birtir beinar tilvitnanir hans í nokkrum tilvitnunarsetningum. Það er í sjálfu sér eðlilegt þegar eftirlitsstofnun gefur frá sér stöðuuppfærslu; heimildamaðurinn er réttur aðili og nafngreindur. Gallinn er hins vegar sá að raddflóra greinarinnar er nánast engin. Olíufélögin, sem eftirlitið beinist að, fá ekkert svigrúm til svara, og enginn óháður sérfræðingur eða fulltrúi neytenda er spurður. Fyrir frétt sem ber fyrirsögnina um hvort lækkun hafi „skilað sér á dælunni" hefði verið eðlilegt að sækja a.m.k. eina rödd til viðbótar, t.d. úr olíuiðnaðinum eða frá hagfræðingi, til að gefa lesandanum betri samhengi.

Framsetningin er hófleg og yfirveguð; fyrirsögnin endurspeglar orð forstjórans og ýkir ekki. Fullyrðingin um samkomulag Bandaríkjanna og Írans er nefnd í inngangi án nánari tilvísunar, sem gerir lesandanum erfiðara um vik að sannreyna hana sjálfstætt, en hún er ekki meginatriði greinarinnar. Samkeppniseftirlitið er nefnt sem valdstofnun og lagaheimildir þess eru nefndar, sem eykur trúverðugleika. Á heildina litið er þetta heiðarleg en grunnskeið fréttamennska: ein rödd, engin gagnrýni, lítið samhengi.

ruv.is 2026-06-16 03:45

Nýjar reglur um réttindi flugfarþega væntanlegar — handfarangur verði innifalinn í miðaverði

Frétt um fyrirhugaðar reglur Evrópusambandsins um réttindi flugfarþega, þar sem helstu breytingar eru raktar. Greinin vísar til yfirlýsingar frá ESB og andmæla hagsmunasamtaka flugfélaga. Umfjöllunin er knöpp en nær yfir helstu atriði.

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin flytur kjarna málsins á skilvirkan hátt og nær að gefa báðum hliðum rödd: bæði ESB sem leggur fram tillögurnar og hagsmunasamtökum flugfélaga (Airlines for Europe) sem vara við hækkun grunnverðs. Það er styrkur sem margir stuttir fréttaflutningar vanrækja. Tilvísun í atkvæðagreiðslu á Evrópuþinginu í júlí gefur lesendum tímalínu og samhengi.

Það sem vantar er þó nokkuð: engin heimild er nefnd beint fyrir yfirlýsingum ESB, hvort sem um er að ræða tilkynningu framkvæmdastjórnarinnar, ráðsins eða annars. Lesandinn getur ekki auðveldlega fundið frumskjalið. Fullyrðingar um tilteknar fjárhæðir bóta (250 til 600 evrur) eru réttar samkvæmt gildandi reglugerð (EC 261/2004), en greinin greinir ekki á milli þess sem er óbreytt frá eldri reglum og þess sem er nýtt; þannig getur lesandi misskilið að bótaupphæðirnar séu hluti af breytingunum. Einnig vantar sjálfstætt mat, til dæmis frá neytendaverndaraðilum eða sérfræðingum í flugmálum, sem hefði gefið dýpri mynd. Þá er fyrirsögnin nákvæm og ekki villandi, sem er jákvætt. Í heildina er þetta almennileg frétt sem sinnir grundvallaratriðum en skorti aðeins á heimildaþátttöku og aðgreiningu gamals frá nýju.

ruv.is 2026-06-15 18:01

„Við eigum hiklaust að reyna að bregðast við og snúa þessari skaðlegu þróun“

Frétt um áform breskra stjórnvalda um bann á samfélagsmiðlum fyrir börn, ásamt viðbrögðum frá Íslandi. Greinin byggir á nafngreindum heimildum og setur málið í alþjóðlegt samhengi, en raddflóran er no…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin nær vel utan um alþjóðlegt samhengi: hún vísar til Ástralíu, Indónesíu og Kanada og bendir réttilega á að ástralskt bann hafi ekki skilað tilætluðum árangri. Þetta er gagnlegt og gefur lesandanum betri mynd af stöðu mála. Nafngreindar heimildir eru til staðar: Skúli Bragi Geirdal er ræddur ítarlega og tilgreindur bæði sem sviðsstjóri Netöryggismiðstöðvar og varaþingmaður Framsóknar, sem er til fyrirmyndar hvað gagnsæi varðar. Einnig er vísað til samráðsgáttar stjórnvalda og spretthóps ráðuneytisins.

Hins vegar er raddflóra greinarinnar einsleit. Skúli Bragi er eini sérfræðingurinn sem fær rými og hann er fylgjandi banni. Talsmenn YouTube og Snapchat fá eina setningu þar sem viðvörun þeirra er nefnd, en engum öðrum gagnrýnendum er gefinn vettvangur: hvorki sérfræðingum í persónufrelsi, foreldrasamtökum né ungmennum sjálfum hér á landi. Í ljósi þess að fyrirsögnin er bein tilvitnun í Skúla Braga og greinin er merkt sem ritstjórnarefni, ekki skoðun, hefði blaðamaðurinn átt að leita eftir fleiri röddum sem vega á móti. Athyglisvert er að móðir látins drengs og nemendur í Bretlandi eru nefnd til sögunnar, en þær raddir virðast koma úr erlendum fjölmiðlaumfjöllun fremur en eigin fréttaöflun, og það er ekki gert skýrt. Sú staðreynd veikir heimildakeðjuna nokkuð. Að lokum vantar umfjöllun um hvernig slíkt bann myndi virka tæknilega eða lagalega á Íslandi, sem hefði verið eðlilegt framhald á þeirri spurningu sem greinin vekur.

ruv.is 2026-06-15 19:22

Vildu ekki senda sjúkrabíl þegar Neyðarlínan svaraði ekki

Frétt um atvikið á Skagaströnd þar sem maður náði ekki sambandi við Neyðarlínuna þegar bróðir hans var í lífshættu. Greinin byggir á frásögn fjölskyldumeðlimsins og viðbrögðum forstjóra Heilbrigðisstofnunar Norðurlands.

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er í grunninn vel sögð frétt sem nær til beggja aðila: frásagnar Rúnars Jósefssonar af atburðarásinni og svars Jóns Helga Björnssonar, forstjóra Heilbrigðisstofnunar Norðurlands. Nafngreindir heimildarmenn á báðum hliðum styrkja trúverðugleikann. Atburðarásin er lýst skýrt og tímaröð er auðvelt að fylgja.

Það sem vantar er svar frá Neyðarlínunni sjálfri. Fréttin fjallar um alvarleg vandamál í starfsemi hennar, bæði að símtöl hafi ekki náð í gegn og að neyðarvakt hafi ekki viljað senda sjúkrabíl. Neyðarlínan er aðalviðfangsefni fyrirsagnarinnar, en engin viðbrögð frá henni eru birt, og ekki kemur fram hvort leitað hafi verið eftir svari. Þetta er verulegur galli á jafnvægi greinarinnar. Einnig er fyrirsögnin nokkuð ásakandi í garð Neyðarlínunnar. Auk þess endurtekur lokamálsgrein greinarinnar efnið úr inngangi næstum orðrétt, sem bendir til þess að textinn hafi verið flýtt eða ritstýring hafi skort.

ruv.is 2026-06-15 20:41

Flokkur fólksins reiðubúinn að setjast við samningaborðið ef þjóðin segir já

Greinin er stutt frétt byggð á viðtali við Eyjólf Ármannsson innviðaráðherra í Kastljósi, þar sem hann lýsir afstöðu sinni og Flokks fólksins til hugsanlegra ESB-aðildarviðræðna. Engin önnur heimild e…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er í raun endursögn á viðtali Kastljóss við einn ráðherra, án nokkurrar sjálfstæðrar fréttavinnslu eða viðbótarheimilda. Það er ekki endilega galli þegar um stutta viðtalsfrétt er að ræða, en vert er að benda á hvað vantar: engin sjónarhorn frá öðrum ríkisstjórnarflokkum eða stjórnarandstöðu eru lögð fram, og lesandinn fær enga greiningu á hvað afstaða Flokks fólksins þýðir í pólitísku samhengi. Fyrirsögnin endurspeglar efni greinarinnar vel og er ekki villandi. Framsetnin er hlutlaus að því leyti að blaðamaður bætir ekki eigin túlkun við orð ráðherrans, en á sama tíma skorti algjörlega gagnrýna spurningu eða samhengi; greinin virkar fremur sem óunnin útdráttur úr sjónvarpsviðtali en sem sjálfstæð fréttavinna. Heimild er skýr og nafngreind, sem er jákvætt, en einhliða uppbygging greinarinnar leiðir til þess að lesandinn fær aðeins brot af myndinni.

visir.is 2026-06-15 21:02

Al­vot­ech efnir til út­boðs í Banda­ríkjunum og á­formar að sækja yfir 15 milljarða

Greinin fjallar um hlutafjárútboð Alvotech í Bandaríkjunum og víðtækari stöðu félagsins. Hún byggir á opinberum tilkynningum og vísun í greiningarskýrslur en inniheldur einnig „tengdar fréttir" sem bl…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Fréttin sjálf, sem fjallar um sölutryggða hlutafjáraukningu Alvotech, er í grunninn vel skilgreind og byggð á opinberum upplýsingum frá félaginu. Tilvísun í gengi, áætlað söluandvirði (125 milljónir dala) og þrengda sjóðsstöðu er allt sannreynanlegt í opinberum gögnum félagsins. Það er jákvætt. Vandamálið liggur hins vegar í uppbyggingunni: greinin er að stórum hluta samansett af innleiðingum í „tengdar fréttir" sem fléttast inn í meginefnið á þann hátt að lesandinn á erfitt með að greina á milli fréttar dagsins og eldri umfjöllunar. Vogunarsjóðsrisinn Millennium Management, sérfræðiálit um skuldastöðu, verðmat erlendra banka og ummæli stofnanda um „vendipunkt" eru allt aðskilin efni sem birt eru í samhengi við aðalfréttina, en engin þessara heimilda er sérstaklega nafngreind eða tímasett nægilega vel til að lesandinn geti staðfest fullyrðingarnar innan greinarinnar sjálfrar; líklega er um að ræða efni úr fyrri greinum Innherja sem vísað er í. Þetta leiðir til þess að greinin virkar meira sem yfirlit eða yfirlitssíða en klassísk frétt. Framsetningin er ekki hlutdræg í pólitískan átt, en hún skapar ákveðinn „hlaðinn" lestur þar sem jákvæð orðræða frá stofnanda félagsins (tækifæri, vendipunktur, takmarkaður samkeppni) fær verulegt rými á meðan varúðarrödd greiningaraðila kemur fram aðeins í stuttri setningu um „töluverðar líkur" á erfiðleikum. Jafnvægið hefði mátt bæta með því að gefa óháðum greinanda beint orðið eða útskýra hvaða „erlendu fjármálastofnanir" áttu í hlut.

ruv.is 2026-06-16 02:01

Framtíð Sundabrautar og vandræði Herjólfs í brennidepli

Stutt samantekt á viðtali við innviðaráðherra í Kastljósi þar sem fjallað er um samgönguáætlun, Sundabraut og stöðu Herjólfs. Greinin byggir nánast eingöngu á orðum ráðherrans og setur fram fullyrðingar hans án gagnrýnnar skoðunar.

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er í raun endursögn á sjónvarpsviðtali í Kastljósi og þar með afleidd fréttaskrif, ekki frumfréttamennska. Eini raddinn í greininni er ráðherrann sjálfur; enginn fulltrúi Vestmannaeyinga, enginn úr samgönguverkfræði, enginn úr Breiðafjarðarsamfélaginu sem missir Baldur á meðan, fær að tjá sig. Þetta er áberandi veikleiki þegar ráðherra segir „mjög erfið ákvörðun" án þess að nokkur önnur rödd fái tækifæri til að meta eða mótmæla henni. Fullyrðingin um að viðgerð hafi tafist vegna „skorts á koparvír í vélina" er tilgreind en ekki studd frekari heimild; lesandinn getur ekki sannreynt hana innan greinarinnar sjálfrar, þótt hún gæti átt stoð í opinberum gögnum Vegagerðarinnar eða Samgöngustofu. Fyrirsögnin talar um „vandræði Herjólfs í brennidepli" sem er nokkuð dramatísk framsetning miðað við efnismeðferðina, sem er frekar yfirborðskennd. Greinin sinnir grunnhlutverki sínu sem stutt yfirlit yfir viðtal ráðherra, en hún bætir engu við umræðuna og skortir þá dýpt og fjölbreytni heimilda sem búast mætti við í ritstjórnarefni fremur en hreinu viðtalsyfirliti.

mbl.is 2026-06-15 22:57

Ýmis sóknarfæri til að mæta vaxandi blóðgjafaþörf

Frétt mbl.is um vaxandi blóðgjafaþörf á Íslandi byggir á viðtali við yfirlækni Blóðbanka Landspítalans og vísar jafnframt til aðsendrar greinar stjórnarmanns í Blóðgjafafélagi Íslands. Greinin er vel …

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin sker sig út með skýru og aðgengilegu viðtali við Þorbjörn Jónsson yfirlækni, sem er ótvírætt réttur aðili til að fjalla um efnið. Tilvísunin í aðsenda grein Ólafs Helga Kjartanssonar í Morgunblaðinu styrkir einnig heimildagrunninn og gefur lesandanum möguleika á að kanna tölurnar frekar. Þetta er góð almenn fréttavinna.

Á hinn bóginn er raddflóra greinarinnar einsleit: nánast allt efnið kemur frá yfirlækninum sjálfum. Talan 2.500 nýir blóðgjafar á ári er lykilfullyrðing en er aðeins studd vísan í aðsenda grein stjórnarmanns í hagsmunasamtökum, ekki sjálfstæðri tölfræðiheimild eða opinberum gögnum. Blaðamaður hefði mátt leita til heilbrigðisráðuneytisins eða Embættis landlæknis um hvort þessi tala endurspeglar raunverulega þörf eða áætlun samtakanna. Samanburðartölur við önnur Norðurlönd hefðu einnig aukið gildi fréttarinnar. Framsetningin er hlutlæg og kynningin á vandamálinu er sanngjörn; hér er ekki verið að ýta undir einhverja tiltekna pólitíska sýn. Heilt á litið er þetta ágæt frétt sem uppfyllir grunnkröfur, en einskorðaðar heimildir koma í veg fyrir að hún nái hærra.

visir.is 2026-06-15 08:24

Sýndar­eftir­lit ef fylgjast eigi með skemmti­stöðum á skrif­stofu­tíma

Greinin fjallar um ágreining um tímasetningu eftirlitsaðgerða lögreglu á skemmtistöðum. Framkvæmdastjóri Heilbrigðiseftirlits Suðurlands svarar gagnrýni framkvæmdastjóra SVEIT í aðsendri grein. Blaðam…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem ritstjórnarefni en byggist nánast eingöngu á sjónarmiðum Sigrúnar Guðmundsdóttur, sem komu fram í aðsendri grein á Vísi. Gagnrýni Einars Bárðarsonar, framkvæmdastjóra SVEIT, er dregin saman í stuttu máli en hann fær ekki bein tilvitnuð svör; aðeins er vísað til afstöðu hans. Þetta skekkir jafnvægið talsvert: greinin virkar sem vettvangur fyrir einn aðila í deilunni frekar en sjálfstæð fréttaflutningsgreining. Þó eru báðir aðilar nafngreindir og í opinberum stöðum, sem eykur gagnsæi.

Framsetningin er áhugaverð, því fyrirsögnin tekur beint upp orðalag Sigrúnar og gerir afstöðu hennar að aðalatriði fréttarinnar. Röksemdafærsla Einars, að eftirlitið hafi skaðað lögmætan rekstur á háannatíma, er dregin saman í eina málsgrein en fær enga nánari umfjöllun. Blaðamaður hefði styrkt greinina verulega ef hann hefði leitað eftir beinni viðbrögðum frá SVEIT, lögreglu eða Skattinum. Aðgerðir lögreglunnar og Skattsins eru raunar vel skráðar sem staðreyndir, og tilvísun í tengda frétt frá 13. júní styður grunn sögunnar. Greinin er þó ekki upprunalegt rannsóknarefni heldur endurflutningur á aðsendri grein og opinberri gagnrýni, sem takmarkar ritstjórnarlegt virðisauka.

dv.is 2026-06-15 17:30

Gera alvarlegar athugasemdir í umsögnum um fyrirhugað símabann – „Höfum enga þörf fyrir þessi afskipti ráðuneytisins“

Greinin fjallar um umsagnir sem borist hafa í samráðsgátt stjórnvalda vegna fyrirhugaðrar reglugerðar um símabann í grunnskólum. Fimm umsagnir eru kynntar, þar af þrjár ítarlega, og vitnað er beint í …

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Sterkasta hliðin á þessari frétt er sú að hún byggir á aðgengilegum frumgögnum: umsagnir í samráðsgátt stjórnvalda og texti reglugerðardraganna sjálfra. Þetta eru sannreynanlegar heimildir sem lesandinn getur sjálfur leitað uppi og skoðað. Nöfn og starfsheiti umsagnaraðila eru gefin upp og tilvitnunum beint í þá. Einnig er vitnað í fyrra viðtal Björns Gunnlaugssonar við RÚV.

Hins vegar hallar greinin verulega í eina áttina. Allar fimm umsagnirnar sem fjallað er um gagnrýna bannið, og engu sinni er leitað til mennta- og barnamálaráðuneytisins eða stuðningsmanna bannsins til jafnvægis. Ráðuneytinu er aldrei gefinn kostur á að svara þeim gagnrýnisatriðum sem fram koma, svo sem um kostnað, undanþáguferli eða ástæður bannsins. Greinin lokar raunar á alþjóðlegt samhengi um símabannshugmyndir annars staðar, sem gæti virkað sem mótvægi, en þessi málsgrein er stutt og almenn, veitir engar heimildir og enginn fagaðili eða talsmaður bannsins er látinn koma að borðinu. Framsetning fyrirsagnar og efnistaka undirstrika einhliða framsetningu: gagnrýniröddin er allsráðandi og lesandi fær ekki tækifæri til að meta málið frá fleiri sjónarhornum. Þetta er umtalsverður ágalli á frétt sem birtist sem ritstjórnarefni undir fréttaflokki, ekki sem skoðanagrein. Ef ráðuneytið var ekki til viðtals hefði mátt skýra það í greininni.

ruv.is 2026-06-16 06:25

Kjaraviðræður flugmanna og Icelandair halda áfram í dag

Stutt frétt um framhald kjaraviðræðna flugmanna og Icelandair, byggð á beinum ummælum ríkissáttasemjara við fréttastofu RÚV. Fréttinni er haldið hlutlausri og staðreyndamiðaðri.

Einkunn Vitans: 8/10
Gagnrýni Vitans

Þetta er stutt og hnitmiðuð frétt af gerðinni sem birtist á meðan viðræður standa yfir. Heimild greinarinnar er nafngreind og trúverðug: Ástráður Haraldsson ríkissáttasemjari tjáði sig beint við fréttastofu RÚV, sem er eigin heimild miðilsins. Fréttamaður reynir jafnframt að fá efnislegar upplýsingar um tillögur og aflýsingar flugferða, en skráir hreinskilnislega að sáttasemjari vildi ekki svara þeim spurningum. Það er fagleg nálgun: lesandinn fær að vita bæði hvað var sagt og hvað var neitað. Eðli máls samkvæmt er hér aðeins ein rödd, en við þessar aðstæður, þar sem sáttasemjari er eðlilegur talsmaður um stöðu viðræðnanna, er það fullnægjandi. Hægt hefði verið að bæta fréttina lítillega með stuttri umfjöllun um afstöðu annars hvors aðila deilunnar eða tilvísun í hvenær verkfallshótunum var beint, en í ljósi þess hversu hnitmiðuð fréttaflögun þetta er, veikir það ekki heildartrúverðugleikann.

nutiminn.is 2 heimildir 2026-06-15 14:03

Álhatturinn hraunar yfir umræðuhefð á Íslandi – ráðast frekar á fólk en skoðanir

Greinin er í raun endursögn á Facebook-færslu Guðjóns Heiðars Valgarðssonar frá hlaðvarpinu Álhattinum, þar sem hann gagnrýnir umræðuhefð á Íslandi. Engin önnur heimild er nefnd og enginn fær að svara…

Einkunn Vitans: 3/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem ritstjórnarefni en er í reynd nánast hrá endursögn á einni Facebook-færslu eins manns, án nokkurs fréttalegs viðbótarframlags. Engin tilraun er gerð til að afla viðbragða frá þeim sem Guðjón gagnrýnir, enginn sérfræðingur í tjáningarfrelsi eða opinberri umræðu er spurður, og enginn samhengisgrunni er lagður. Fyrirsögnin, sem notar orðið „hraunar," gefur til kynna sem staðreynd að Álhatturinn sé í sókn gegn umræðuhefð, en greinin sjálf sýnir ekkert annað en sjónarmið eins manns. Þetta er vandamál á þremur sviðum samtímis: í fyrsta lagi er framsetningin villandi þar sem ritstjórnarefni á vef fréttamiðils fær annað vægi en Facebook-færsla, en lesandinn fær nákvæmlega sömu upplýsingar og ef hann hefði lesið upprunalegu færsluna. Í öðru lagi er raddflóran algerlega einsleit; Guðjón er eini viðmælandinn og einungis hans sjónarmið fá rými. Í þriðja lagi er engin sannreynanleg fullyrðing í greininni nema sú að Guðjón hafi skrifað þetta á Facebook. Það sem eftir stendur er óheftur vettvangur fyrir einn málsvara, klæddur í fréttabúning. Slíkt dregur verulega úr fréttavirði og trúverðugleika efnisins.

ruv.is 2026-06-14 15:33

Eigandi Exit segir lokunina ólögmæta

Greinin fjallar um lokun skemmtistaðarins Exit aðfaranótt laugardags og viðbrögð eigandans, Anibal Hernandez, sem telur lokunina ólögmæta og óhóflega. Sjónarmið lögreglu eru nefnd í stuttu máli en gre…

Einkunn Vitans: 5/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er nær eingöngu reist á yfirlýsingu eigandans sjálfs, Anibal Hernandez, og endurspeglar því fyrst og fremst hans túlkun á atburðarásinni. Sjónarmið lögreglu eru nefnd í einni setningu: lokun hafi verið vegna gruns um skattalagabrot og vegna dyravarða án starfsleyfis. En þar vantar verulega dýpt. Blaðamaður virðist ekki hafa aflað viðbragða frá lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu eða Skattinum, eða a.m.k. tekið fram hvort reynt hafi verið að ná í þá. Þetta er grundvallarveikleiki í frétt sem ber fyrirsögnina „ólögmæt" og fjallar um alvarlegan ágreining milli lögregluvalds og einkaaðila.

Framsetning fyrirsagnarinnar er eftirtektarverð: hún segir lokunina „ólögmæta" án fyrirvara, þótt í meginmáli sé tekið fram að þetta sé mat eigandans. Slík fyrirsögn getur afvegaleitt lesanda sem sér hana einangraða. Tilvitnun til SVEIT bætir einhverju samhengi við en félagið hefur ekki tjáð sig sjálft í fréttinni. Kröfur um skaðabætur og lagalega stöðu eru settar fram eins og staðreyndir fremur en fullyrðingar aðila sem ber hagsmuni af niðurstöðunni. Greinin virðist þannig nær kynningaryfirlýsingu en hefðbundnu fréttaefni, þar sem aðeins önnur hlið málsins fær raunverulegt rými.

vb.is 2026-06-15 19:07

Matar- og drykkjarverð lækkað meira á Íslandi

Greinin fjallar um fullyrðingu hagfræðingsins Konráðs Guðjónssonar um að matar- og drykkjarverð hafi lækkað meira á Íslandi en í Finnlandi og Svíþjóð frá 1995, og efast um túlkun ESB-stuðningsmanna á …

Einkunn Vitans: 5/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er í eðli sínu endursögn á færslu eins manns á samfélagsmiðlinum X, þ.e. Konráðs S. Guðjónssonar hagfræðings. Hún nefnir skýrslu Hagfræðistofnunar HÍ frá 2009 og greinargerð sömu stofnunar sem undirliggjandi heimildir, sem er jákvætt, en blaðamaður sannreynir ekki sjálfstætt þær tölur sem Konráð vísar til. Engin tilraun er gerð til að kanna hvort túlkun Konráðs á gengisfalli sem megindrifkrafti standist, til dæmis með viðtali við annan hagfræðing eða höfund greinargerðarinnar. Þetta er verulegt jafnvægisvandamál: greinin nefnir Pawel Bartoszek sem dæmi um þá sem hafa vitnað í greinargerðina, en hann fær ekki tækifæri til að svara gagnrýni Konráðs. Þar með er greinin í reynd málflutningur annarrar hliðar á meðan hún er sett fram sem hlutlaust ritstjórnarefni. Framsetningin í fyrirsögn og inngangssetningu er eindrægn við niðurstöðu Konráðs; aðrar túlkanir eru ekki ræddar nema í stuttum tilvitnunum. Kostur greinarinnar er þó að hún vísar í nafngreindar heimildir og gefur lesendum möguleika á að kynna sér undirliggjandi gögn. Á heildina litið er þetta dæmi um fréttaskrif sem byggja of þröngt á einni rödd og missa af skyldu til að leita andmæla.

mbl.is 2026-06-15 19:35

Mega bíða eftir launagreiðslum frá Saga Film

Frétt um seinkun launagreiðslna hjá Saga Film vegna framleiðslu á sjónvarpsþáttaseríunni Signals. Framkvæmdastjóri fyrirtækisins er helsta heimild og kennir endurgreiðslunefnd um seinkaðar greiðslur. …

Einkunn Vitans: 5/10
Gagnrýni Vitans

Veikasti hlekkurinn í þessari frétt er sá augljósasti: rödd starfsfólksins sem á inni laun er hvergi. Fyrirsögnin vísar til þeirra, fréttaefnið snýst um þeirra hagsmuni, en engin þeirra fær að tjá sig. Greinin byggir nánast eingöngu á orðum Skarphéðins Guðmundssonar, framkvæmdastjóra Saga Film, sem er jafnframt sá aðili sem ber ábyrgð á seinkuninni. Hann fær rúmt svigrúm til að útskýra stöðuna, vísa til endurgreiðslunefndar og fullyrða að „fáir" eigi eftir að fá greitt, en engin rödd staðfestir eða andmælir þeim frásögn.

Endurgreiðslunefnd fær umsvifalaust sökina um sjóðsstreymiserfiðleikana, en blaðamaður leitaði ekki til nefndarinnar sjálfrar til að staðfesta hvort umsókn Saga Film liggi þar og hversu langur afgreiðslutími sé eðlilegur. Þetta er verulegur ágalli. Ef blaðamaður hefði hringt í nefndina eða fengið starfsmann til viðtals hefði fréttinni verið miklu betur þjónað. Jafnframt vantar tölulegt samhengi: hversu margir bíða eftir launum, hversu háar fjárhæðir eiga í hlut, og hversu lengi hefur verið beðið. Fullyrðingin um „tuga milljóna króna" frá endurgreiðslunefnd er eingöngu á orðum framkvæmdastjórans. Greinin er rétt í eðli sínu, þ.e. hún tilgreinir heimild og birtir beina tilvitnun, en hún er of einhæf til að gefa lesendum skýra mynd af málinu.

visir.is 2026-06-15 11:32

Sann­leikurinn um ís­lenska kvóta­kerfið: Þegar al­manna­eign varð að einka­væddum ráns­fengi

Skoðanagrein byggingaverkfræðings sem fordæmir íslenska kvótakerfið harðlega og tengir það beint við komandi þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-aðild. Höfundur vísar í Hæstaréttardóm frá 1998, úrskurð Mannr…

Einkunn Vitans: 4/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðun á Vísi og ber að meta sem slíka. Höfundurinn hefur skýra afstöðu og gengur ekki dult til verks; fyrirsögnin sjálf segir tóninn. Þrjú atriði skera sig þó úr við nánari skoðun.

Í fyrsta lagi er meðferð heimilda ójöfn. Tilvísanir í Vatneyrarmálið (Hæstiréttur 1998) og álit Mannréttindanefndar SÞ (2007) eru sannreynanlegar og styrkja röksemdafærsluna. Hins vegar er gildissvið þessara úrskurða ýkt: Vatneyrarmálið snerist um afmarkaðan jafnræðishluta, ekki um „ólögmæti kerfisins" í heild, og álit Mannréttindanefndarinnar er ekki bindandi dómur, heldur meðmæli. Að segja kerfið sé „ólöglegt samkvæmt æðstu eftirlitsaðilum" er villandi einföldun sem hefði þurft skýrari fyrirvara, jafnvel í skoðanagrein.

Í öðru lagi eru margar staðhæfingar algjörlega óstuddtar: að „þorskaflinn sé aðeins brot" af fyrri stærðum, að vinnandi fjölskyldur vinni 60 stundir á viku, að kvótabarónarnir „kaupi upp fjölmiðla og fjármagni stjórnmálaflokka". Ekkert af þessu er stutt tölum, rannsóknum eða dæmum. Skoðanagrein þarf ekki sama heimildastrengja og frétt, en þegar höfundur segist birta „sannleikann" og „staðreyndir" verður lesandinn að geta gengið úr skugga um fullyrðingarnar. Þessi gjá milli yfirlýsts sannleiksfangs og raunverulegs heimildaframlags veikir trúverðugleika textans.

Í þriðja lagi er greinin í raun tvíþætt: annars vegar gagnrýni á kvótakerfið, hins vegar pólitískt ákall um að kjósa tiltekna niðurstöðu í þjóðaratkvæðagreiðslu. Tengingin á milli þessara tveggja þátta er veik; að ESB-aðild myndi sjálfkrafa „afnema einokun" og „taka vaxtasvipuna af Seðlabankanum" eru umdeild pólitísk efnisatriði sem sett eru fram sem sjálfsagður afleiðingarkeðja, án nokkurs rökstuðnings. Þar bregst hugverkleg heiðarleiki. Greinin virkar þannig betur sem ræðustóll en sem rökstudd skoðanagrein og þjónar lesandanum ekki vel sem gagnrýnin greining sem hún segist vera.

dv.is 2026-06-15 19:00

Hannes bauð strákum í Disneyland og hjólar í flugmenn: „Nú eru drengirnir tveir strandaglópar í París – Hvar er samgönguráðherrann?“

Greinin er í raun endursögn á Facebook-umræðu Hannesar Hólmsteins Gissurarsonar og ýmissa viðmælenda hans um aflýsingar Icelandair-fluga, ETS-skatt og stöðu flugmanna. Engin sjálfstæð fréttaöflun ligg…

Einkunn Vitans: 3/10
Gagnrýni Vitans

Alvarlegasti galli greinarinnar er að hún er sett fram sem frétt en byggist alfarið á Facebook-færslum, án nokkurs sjálfstæðs heimildastarfs. Enginn blaðamaður hefur haft samband við Icelandair, fulltrúa flugmanna, samgönguráðuneytið eða aðra sem gætu staðfest eða andmælt fullyrðingum Hannesar. Fullyrðingar um „ofurlaun" flugmanna, „skæruhernaði" og „fámenna hóp" eru settar fram án þess að nokkur gagnaðili fái að svara; sjónarmið flugmanna fá aðeins afar takmarkað pláss í gegnum tilvitnanir í einstaklinga á Facebook, eins og Kolbrúnu, sem ekki er einu sinni nafngreind til fulls. Það er einnig athyglisvert að greinin nefnir ETS-skattinn sem „furðulegan milljarðaskatt" í beinu tali Hannesar en gerir ekkert til að setja þá fullyrðingu í samhengi: hvað er ETS-gjaldið í raun, hversu hátt er það, og hvernig hefur það áhrif á Icelandair? Lesandinn situr uppi án gagna til að meta hvort lýsingin sé sanngjörn.

Framsetningin er mjög skekkjuþrunginn: fyrirsögnin beinir sjónum lesenda strax að sjónarhorni Hannesar og gerir samúð með drengjunum að leiðarljósi, sem er skiljanleg mannlega en er ekki hlutlaus fréttaframsetning. Þegar ríkisstjórnin er kölluð til ábyrgðar án þess að fulltrúi hennar fái orð, er það verulegur brestur í jafnvægi. Greinin er í raun uppbirt úr samfélagsmiðlum, og þótt slíkt sé algengt í íslenskum fjölmiðlum, á lesandinn skilið að vita að engin sjálfstæð staðfesting liggur að baki neinum af þeim fullyrðingum sem settar eru fram.

nutiminn.is 2 heimildir 2026-06-16 06:50

Taxý Hönter spyr hvernig leigubílstjóri hafi getað starfað áfram eftir röð umdeildra mála – Meðal annars kynferðisbrot gegn barni

Nútíminn endurbirti efni af samfélagsmiðlafærslu Friðriks Einarssonar (Taxý Hönter) um leigubílstjóra sem dæmdur hefur verið í nokkrum málum. Greinin byggir nánast alfarið á fullyrðingum Friðriks, þót…

Einkunn Vitans: 3/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem ritstjórnarefni en er í raun endursögn á samfélagsmiðlafærslu eins aðila, Friðriks Einarssonar, og nafngreinir mann sem sakaður er um kynferðisbrot gegn barni og fjölda annarra brota. Þetta er alvarlegt efni sem kallar á strangar kröfur um heimildavinnu og jafnræði. Hinn nafngreindi leigubílstjóri fær hvergi tækifæri til andsvara; enginn fulltrúi hans, enginn lögmaður og engin yfirvöld eru spurð álits. Dómum er vísað til en ekki með nákvæmum tilvísunum sem lesandi gæti fundið sjálfur, og meginheimldin er einfaldlega sjálfur Friðrik, sem á augljóslega í deilu við bræðurna. Greinin tekur fullyrðingar hans að mestu gagnrýnislaust, til dæmis um 17 lögregluafskipti og um að ökumaðurinn hafi verið rekinn af fleiri en einni leigubílastöð, án þess að sannreyna þær hjá óháðum aðilum. Framsetning fyrirsagnarinnar leggur sakamerkjum jafnvel á manninn áður en efnið hefst. Þá blandar greinin saman ólíku efni: kynferðisbrot, umferðarslys, gjaldskrármál og pólitískt tengt málefni (lögmannastofa Pírata), án þess að aðgreina mikilvægt frá minna veigamiklu. Niðurstaðan er fréttavæðing á persónulegri herferð eins manns gegn öðrum, án þeirra gæðaviðmiða sem ættu að gilda þegar fjallað er um alvarlega sakamálaumfjöllun.

visir.is 2026-06-15 07:01

Hvort hefja eigi inn­göngu í ESB

Skoðanagrein Hjörts J. Guðmundssonar á Vísi heldur því fram að fyrirhugað þjóðaratkvæði um ESB-umsókn snúist í raun um að hefja inngöngu í sambandið, þar sem aðlögun að regluverki þess fari fram áður …

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðanagrein og ber að meta á þeim forsendum. Styrkur hennar liggur í því að höfundur vísar í fleiri en eina staðfesta heimild: greinargerð með þingsályktun utanríkisráðherra, upplýsingabækling Evrópusambandsins um umsóknarferlið, viðræðuramma sambandsins vegna umsóknar Íslands og fréttaöflun Morgunblaðsins um gagnabeiðni til utanríkisráðuneytisins. Þetta gefur röksemdinni traustan grunn sem lesandi getur í grundvallaratriðum sannreynt sjálfur.

Á hinn bóginn er framsetningin einhliða af ásettu ráði; höfundur gerir ekkert tillit til þeirra sem telja þjóðaratkvæðið fyrst og fremst snúast um heimild til að hefja viðræður frekar en skuldbindingu um inngöngu. Í skoðanagrein þarf ekki jafnvægi í röðum heimildarmanna, en röksemdarfærslan hefði orðið sannfærandi ef höfundur hefði tekist á við mótrök með beinum hætti í stað þess að hafna þeim í einu orði. Einnig er fullyrðingin um að „ekkert sé til sem heitir að kíkja í pakkann" efnislega umdeild meðal fræðimanna og stjórnmálamanna; þar skorti dýpri greiningu á þeim fordæmum sem til eru, til dæmis frá Noregi 1994. Greinin stendur þó vel sem afgerandi rökstudd afstaða, vel studd tilvísunum, þótt hún sé einsleit í sjónarhorni.

visir.is 2026-06-15 14:20

Grein­endur spá því að verð­bólgan fari undir fimm pró­sent í fyrsta sinn á árinu

Frétt um spá fimm greinenda um verðbólguþróun í júní, þar sem meðalspá bendir til lækkunar undir fimm prósent. Greinin vísar í nafngreinda greinendur og fjármálastofnanir eins og Acro verðbréf og Kvik…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin nefnir „meðalspá fimm greinenda" sem meginstoð en nafngreinir einungis Acro verðbréf og aðalhagfræðing Kviku. Lesandinn fær ekki að vita hverjir hinir þrír greinendurnir eru, sem gerir meðalspána erfiðari til staðfestingar. Þetta er þó algeng vinnubrögð í efnahagsfréttum á íslenskum miðlum og dregur ekki verulega úr trúverðugleika, enda getur lesandinn ráðið af samhengi að um sé að ræða þekkta markaðsaðila. Framsetningin er að mestu hlutlæg: bæði neikvæðir þættir (launaþrýstingur, húsnæðisliður) og jákvæðir (kólnun á vinnumarkaði, aukið atvinnuleysi) eru nefndir. Athyglisvert er þó að textinn virðist blanda saman aðalfrétt og tengdum fréttum; kaflinn um „áform um að vaxa út úr vandanum" og tilvitnunin í Acro verðbréf um „hreina tálsýn" er harðorð pólitísk greining sem sett er fram án andsvara frá stjórnvöldum. Sú framsetning skekkir tóninn á heildina litið, þar sem lesandi gæti túlkað hana sem hluta af sömu frétt frekar en aðskilda greiningu. Einnig er vísað í „aðalhagfræðing Kviku" án nafns, sem er minniháttar galli í gagnsæi. Á heildina litið er fréttaverðmæti til staðar og heimildirnar eru sannreynanlegar að mestu, en skýrari aðgreining milli meginefnis og tengdra greina hefði styrkt framsetninguna.